Lok Sabha-ah Women's reservation Bill pass Rajya Sabha-ah an sawiho leh

Parliament special session neih a nih hmaa eptu party bakah BJP MP eng emaw zatin sawihona neih ngei tura an phut, Women's quota Bill chu Thawhlehni khan rorel lai leh eptute inhnialna nasa tak karah Lok Sabha-ah sawiho a ni a, Nilaini khan pass a ni. Nimin khan Rajya Sabha-ah sawiho a ni ve leh bawk.

Women's Reservation Bill hi hmeichhiate tana Parliament-ah leh state assembly-ah 33% seat reservation siamna tur a ni a. Kum 2008-a Mammohan Singh-a kaihhruai UPA sorkarah khan put luh ni tawhin, kum 2010 khan Rajya Sabha-ah pass a lo ni tawh a, Lok Sabha-ah erawh sawiho a ni ta lo a ni.

He Bill hmang hian parliament-ah leh state assembly-ah hmeichhiate tan seat hmun thuma ṭhena hmun khat chu reservation siam tur a ni dawn a ni. Mahse he reservation hian Rajya Sabha leh state legislative council-te chu a huam ve dawn lo thung. Reservation siam chhungah vek hian Scheduled Caste leh Scheduled Tribe te tan reservation siam leh tur a la ni a, mahse, Other Backward Classes (OBC) te tan erawh reservation siam a ni lo a ni. OBC telh tur hian Samajwadi party leh Rashtriya Janata Dal te chuan an phut a, eptu party dangte pawhin OBC huam teltir a nih loh avang hian Bill hi an sawisel bawk.

Women's Reservation Bill hi dana siam a nih hnuah kum 15 chhung hman phawt tur a ni a, pawhsei theih a ni thung ang. Delimitation (constituency huam chin siam remna) neih zawh a nih apiangin seat reservation hi thlak kual ṭhin a ni dawn bawk.

Lok Sabha-ah hian Women's Reservation Bill duh lamah vote 454 tlain, a duh lo lama vote hi pahnih chiah an awm. Bill sawi hawngtu, Sonia Gandhi chuan women's reservation Bill chu an party-in an thlawp thu leh, hmeichhiate tana 33% seat dah a nih rual hian Other Backward Classes (OBC) te huam teltir ve an duh thu a sawi. "Hmeichhiate hian an dikna chanvo engtia rei nge an nghah la ngai? Kum hnih nge kum li nge kum riat? Congress chuan he bill hi hman nghal vat ni se kan duh a, caste census te neiin, SC, ST leh OBC te huam tel ve theihna tur atan ruahmanna pawh siam tel ni rawh se. Sorkar hian a rang lamin hma la nghal se la, hmeichhiate chanvo hi dik takin pek ve ni tawh rawh se," tiin a sawi.

Rajya Sabha-a sawihonaah hian BJP president, JP Nadda leh union finance minister Nirmala Sitharaman-te bakah, hmeichhe MP 14 leh minister ṭhenkhatte chu BJP tana he bill chungchang sawi tura beisei an ni.

Dana hman a nih hun tur

Union home minister Amit Shah chuan Women's Reservation Bill chu census neih a nih hma leh delimitation neih a nih hma chuan dana hman nghal a rem loh thu sawiin, kum 2029 hnu lamah hman a ni thei chuah dawn niin a sawi.

"Nakkum inthlan zawhah census neih a ni ang a, chumi zawh lamah delimitation neih a ni leh ang. Chung zawng zawng kan tih hunah chuan he house-a ṭhu hmun thuma ṭhena hmun khat chu hmeichhia an ni tawh ang," tiin a sawi.

Hetih lai hian eptu party MP ṭhenkhat leh mithiamte sawi dan aṭangin kum 2039 hma chu dan anga hman theih a ni dawn lo niin a lang thung. Hei hi a chhan nia lang chu census hi Covid hri leng vanga 2021-a neih theih a nih loh hnuah 2031 hian neih leh tur a ni a, kum 2001-a constitution article 82 amendment siamah chuan delimitation hi 2026 hnua census neih hmasak ber zawhah neih tur tih a ni. Delimitation neih nan hian kum thum aṭanga kum li te hun mamawh a ni ṭhin.

Women's Reservation Bill hi kum 2029 inthlanpui hmaa hman tum dawn chuan, census leh delimitation hi 2024 inthlanpui zawhah neiin constitution amendment siam leh a ngai dawn tihna a ni.