India ramriah RDE hman a ni dawn

Nuclear hmanrua leh ralthuamte siam nana hman theih, radioactive lam hmuh chhuah zung zung a nih theihna tur Radiation Detection Equipment (RDE) chu ramriah hman a ni dawn. Sorkar chuan RDE hi khawmual china ram dang nena inrina a neihna hmun pariat, Pakistan nen an inrina te, Bangladesh, Myanmar leh Nepal nena an inrina hmunah te dah a tum.

RDE hi check post buatsaih bik; Integrated Check Post (ICP) an tih, khawmual ramria bungraw inhlan chhawnna hmun, Pakistan ramria Attari, Bangladesh ramria Petrapole, Agartala, Dawki leh Sutarkandi, Nepal ramria Raxaul leh Jogbani-ah te leh Myanmar ramria Moreh-ah te dah tum niin, heng hmuna RDE bun leh hmanraw supply-a enkawlna hna thawk tur hi nikum lamah khan inremna ziahpui a nih tawh thu sorkar laipui official chuan a puang. Sorkar laipui hian ICP pariatah hian mihring bakah bungraw lut a tam zual nia a hriat avangin, radioactive thil lut tur venna atan RDE bun hi a ṭul niin a sawi.

Motor tlan endik thei turin RDE-te hi dah a ni dawn a, truck leh bungraw phurte chu monitoring station-a an awm laiin RDE hmang hian an lo endik zel thei ang. Ramria venhimna hna thawktute chuan ramri kana bungraw phurte endik tur hian RDE hi an hmang thei dawn a, he khawl hian nuclear atana siam leh hman theih tur radioactive leh ceramics emaw, fertiliser vela radioactive awmte chu a thliar hrang thei nghal bawk. RDE bun tur hian sorkar laipui chuan ram dang aṭangin a buaipuitu tur an chah lut a ni.