
Delhi hmun tam takah boruak a chhe zual zel
Central Pollution Control Board (CPCB) chuan Delhi khawpui hmun tam tak chu boruak chhiain a tuam nasa zual zel niin an sawi a, Air Quality Index (AQI) tehna aṭangin Mundka chu boruak chhiat berna hmun niin AQI chhe ber 100-500 inkarah 498 a tling niin an sawi.
AQI tehna aṭangin 0-100 hi boruak ṭha a ni a, 100-200 hi boruak pangngai niin, 200-300 hi boruak chhia, 300-400 hi chhe tak leh 400-500 hi boruak chhe ber niin tarlan a ni. Tun dinhmunah Delhi-a Lodhi road chu AQI 438 niin, Jahangirpuri chu 491, RK Puram 486 leh IGI airport (T3) chhehvel chu 473 an ni a, heng hmunte hi chhum bawlhhlawhin a tuam nasa hle. Heng bakah hian National Capital Region (NCR) area-a awm, Noida, sector 62, sector, 1 leh sector 116 te chu boruak chhe ber tehna huam chhungah an awm bawk.
Delhi sorkar chuan sorkar leh private primary sikul zawng zawngte chu ni hnih chhung khar vek turin thu a tichhuak a, Commission for Air Quality Management (CAQM) pawhin Graded Response Action Plan (GRAP) stage III an hman ṭan nghal thu an puang. GRAP stage III-ah hian AQI tehnaa boruak chhe ber a thlen chhoh chuan state sorkar hian BS III petrol leh BS IV diesel motor-te tlan leh hman khapna a siam thei a, zirnaa pawl 5 chin thleng tana sikul khar pawh a ti thei bawk. Hei hi khawpui boruak chhia laka invenna leh do letna atan hmalakna a ni.
NCR area-ah Delhi sorkar chuan eng thil sak hna mah thawh phal a ni rih lo tih a puang a, hetih lai hian rel, metro, aiport, inter-state bus terminal, defence thil leh healthcare kaihhnawih thil te erawh ngaihhnathiam an ni thung. Sorkar hian khawl hmanga kawng phiah fai hna nasa zawkin thawh a tum a, ni tin tui phuh bakah, bawlhhlawh nawi leng tur veng thei tura an tui hman pawh sawngbawl a ni dawn bawk. Lei laih lam hna reng reng thawh phal a ni rih lo a, mining leh lung hmanna lam hna pawh khap rih a ni tiin, Delhi Environment Minister, Gopal Rai chuan department kaihhnawihte nen GRAP stage III kalpui chhunzawm dan tur an rel vat tur thu a sawi.