
Lok Sabha-ah criminal law bill thar pu lut
Lok Sabha thlasik inkhawm neih mekah union home minister Amit Shah chuan criminal law bill pathum thlakna tur atana rawtna hmasa hnuhdawh a nih thu a sawi hnuah, bill thar siam ṭhat Lok Sabha-ah a pu lut.
Amit Shah chuan British-in min awp hunlaia misual hremna dan min siamsak chu thlak a hun tawh thu sawiin, parliamentary committee rawtna anga bill pharh hmasak hnuhdawh a nih hnuah section panga vel tihdanglam neiin Lok Sabha-ah put luh leh a nih thu a sawi. "Ṭawng leh thu hman ṭhenkhat dik tawk lo kan siam ṭha a, standing committee-te'n uluk taka zir chianna a neih hnuah heng kan siam ṭhatte hi thil ṭul tak a ni bawk a ni. Bill pharh hmasak zawk kha kaltlangpui dawn ila chuan official-a thil tihdanglam ngai tam tak a awm belh ang. Bill zir chiang turin member-te'n hun thawl tak an nei a, hnawhsarum taka dan thar siam chu a ṭhat ber loh avangin bill thar siam ṭhat put luh hi a ṭha kan ti ta zawk a ni," tiin a tarlang.
Shah chuan bill tharah hian Indian Penal Code of 1860 thlakna tura ruahman Bharatiya Nyaya (Second) Sanhita Bill (BNSS), 2023-a firfiaka chetna tih chu a huang zauhin, ram sum leh pai khawih thil bakah India ram venhimna hmanrua tihchhiat te a huam tawh dawn a ni, a ti. He dan hnuaia thiam loh chantirte thi tura an chungthu relsak theihna erawh dah chhunzawm a la ni thung. Bill tharah hian officer, superintendent of police aia hniam lote chuan thubuai ziah luh reng reng chu Sanhita emaw UAPA hnuaia ziah tur zawk chungchangah thu tawp an nei ang tih chu belh a ni bawk. Pawngsual chungchangah, phalna nei loa court rorel tibuai thei zawnga print emaw, thehdarh chu kum hnih tang tura hrem theih an ni tawh dawn bawk a, 'mental illness' tih chu 'unsound mind' tiha thlak a ni bawk. Hmeichhe rilru hriselna tichhe thei zawnga chetna chu section 85 hnuaiah pawikhawihna anga chhiar a ni tawh dawn a ni. He bill hian naupang tih chu kum 18 hnuai lam huamtirin tlang chilna avanga thiam loh chantirte hremna chu dam chhunga tang tura hrem theih an ni ang.
Bharatiya Nyaya (second) Sanhita Bill (BNSS), 2023 bakah hian Bharatiya Sakshya (Second) Bill, 2023 leh Bharatiya Nagarik Suraksha (Second) Sanhita Bill, 2023 te chu Indian Penal Code of 1860, Indian Evidence Act, 1872 leh Code of Criminal Procedure, 1898 te thlakna tur atan August 11, 2023 khan Lok Sabha-ah put luh a ni a, tun Lok Sabha session neih meka siam ṭhatna put luh a nih hma hian parliamentary standing committee on home affairs kutah an zir chian tura dah a ni.