
Health sector tana sum ruahman ti pung; State tinte health infrastructure tana sum hmang uar turin ti
Lok Sabha chuan August 5, Thawhtanni khan Ministry of Health and Family Welfare tana Demants for Grants siam chu sawihona neih a nih hnuah voice vote hmangin a pawm.
Sawihona an neihte union minister for health and family welfare J.P. Nadda-chuan sawi zauin, health sector tana a sum hman tur ruahman chu Budget hmasa 2013-2014-ah Rs.vbc 33,278 a nih laiin, 2024-2025 ah chuan Rs. vbc 90,958 niin, a punna hi 164% lai a ni tih a sawi.
Union Minister chuan state sorkarte chu hriselna leh a kaihhnawih bungrua lam, health infrastructure tih changtlun kawngah sum ruahman te chu hmang uar tura a tih bakah PM-Ayushman Bharat Healthcare Infrastucture Mission(PM-ABHIM) hnuaia sum ruahman, hman dan dik lo te chu ti bo tur in a ngen bawk.
Eptuten health infrastructure mission tana sum dah tihtlem a nih chhan an zawh chu Minister chuan chhangin, sum hman ral tur bituk zat Rs.vbc 4,200 aṭangin Rs. vbc 1,806 chauh chu state sorkar ten an hman vang a ni, a ti. Pawisa hman tur hi pekchhuah ngei a ni a, mahse, hman ral a nih ṭhin loh avangin kumin atana PM-ABHIM hnuaia sum hman tur chu Rs,vbc 3,200 ah tihhniam a nih thu a sawi. Health Minister hian,"Ṭawngkam chauha thuchhuah loin, hna thawk tak tak tur leh ruahmanna mumal, rei tak daih thei tur siama,ruahmanna ti khaihlak leh ti ṭhuanawp thei zawng chhuak a paih bo pawh a ṭul a ni," tiin a sawi. Budget siam zawng zawng aṭanga 55% chu National Health Mission(NHM) atana hman ral a ni,a ti.
"Sorkar laipuiin health budget pawh tipung chho zelin, tunah hian GDP aṭanga 1.9% a tling pha tawh. Hei vang hian mimalin kan sum sen ṭhin chu 62% aṭangin 47.1% ah a tlahniam tawh," tiin a sawi bawk.
J.P. Nadda chuan All India Institute of Medical Science (AIIMS) 22 din theih na tur sanction a nih tawh bakah heng zinga 18 te chu hman ni tawhin, a dang pali siam hna pawh thawh mek a ni, a ti. Damdawi man tlawm zawka lei theihna tura duan, Janaushadi Kendras hnuaiah damdawi man tlawm lei theihna hmun tur outlet 13,000 chuang siam ni tawhin, kum nga chhungin oultet hi 25,000 hawn hman a nih tur thu a tarlang.
Union budget-ah health sector chu ngaihpawimawh hmasak a nih thu sawiin, Nadda chuan Pradhan Mantri Swasthya Suraksha Yojana(PMSSY) ah Rs.vbc13,900 chu natna khirkhan enkawlna hmun thuam chakna atan hman a ni a, heng aṭang hian Medical college 387 aṭangin 731 leh Undergraduate seat 51,348 aṭangin 1,12,112 ah leh Post-graduate seat 118% in a pung bawk tih a sawi. Sorkar laipui chuan NHM-hnuaia state hrang hranga District Hospital, Primary Health Centres leh Ayushman Arogya Mandir-te thuam chakna tur sumfai hi a pe chhuak bawk a, a ṭul dan azirin sum hi pek belh zel a nih tur thu a sawi. Hemi rual hian West-Bengal chu Dengue record an thehluh loh chhan a zawt nghal bawk.