Union Budget 2015-a tarlan tlangpuite:
Taxation
Mi hausa te chhiah pek ṭhin, Wealth Tax tihtawp a ni.
Mi hausa tawntaw, kum khata cheng vaibelchhe khat chuang lalutte chhiah pek chu 2% in tihpun a ni.
Corporate tax chu kum li chhung atan 25% ah tihhniam a ni.
Service tax chu 14% ah tihpun a ni.
Swatcch Bharat tana sum pekah chhiah lak a ni lo ang.
Infrastructrure
Infrastructure tan cheng vaibelchhe 70,000 ruahman a ni.
Rail road leh Irrigation project tan chhiah awl tir an ni ang a, kawng km 100,000 a thui siam belh tum a ni.
Infrastructure hmasawnna tan PPP model hman thar leh tum a ni.
Atal Innovation Mission din a ni dawn a, hemi atan hian cheng vaibelchhe 150 dah a ni.
Sorkarin MW 4000 ṭheuh siam chhuak thei tur, ultra mega power project 5 a siam dawn.
Education
Jammu and Kashmir, Punjab, Tamil Nadu, Himachal Pradesh, Bihar leh Assam ah AIIMS din a ni ang.
Karnataka-ah IIT dah a ni dawn a, Dhanbad-a Indian Institutes of Mines chu IIT-ah hlankai tum a ni.
Amritsar-ah PC Institute of Horticulture dah a ni ang.
Kerala-ah University of Disability Studies din tum a ni.
Arunachal Pradesh-ah Centre for Film Production, Animation and Gaming hawn a ni ang.
Jammu and Kashmir leh Andhra Pradesh-ah IIM dah a ni ang.
Welfare Schemes
Swatcch Bharat Abhiyan hnuaiah toilet vaibelchhe ruk siam tum a ni.
SC/ST sumdawnna bul ṭante pualin MUDRA Bank-in micro finance organisation te hnenah loan a pe ang.
Kum 2020 ah chhungtin tan chenna in neihtir hman vek tum a ni a, rural area ah vaibelchhe 2 leh urban area ah vaibelchhe 5 sak tum a ni.
Secondary school 80,000 tihchangtlun tum a ni.
DBT chu cheng vaibelchhe 1 aṭangin vaibelchhe 10.3 ah tihpun a ni.
Atal Pension Yogana atan, sorkarin premium limited aṭangin 5% a thawh ang.
Rualbanlo leh kum 80 chung lamte pualin scheme thar siam a ni ang.
Employee Provident Fund (EPF)/Public Provident Fund (PPF) fund hman loh, cheng vaibelchhe 9,000 chu Senior Citizens Fund atan hman tura dah a ni.
MGNREGA atan cheng vaibelchhe 5,000 dah a ni.
Mitin tan sorkar chuan universial social security sytem a siam ang.
Agriculture
Rural Infrastructure Development Bank tan cheng vaibelchhe 25,000 dah a ni.
Micro Irrigation Programme tan cheng vaibelchhe 5,300 ruahman a ni.
Loneitute pualin cheng vaibelchhe nuai 8.5 dah a ni.
Defence
Defence budget atan cheng vaibelchhe 2,46,726 dah a ni a, kum hmasa lam aiin 9.87% a tihpun a ni.
Ramchhungah ngei chak zawka ralthuam siam hna kalpui a nih theihna atan 'Make in India policy chu dah pawimawh a ni ang.
Renewable Energy
Electric car siamna atan cheng vaibelchhe 75 ruahman a ni.
2022 ah solar power 100K MW, thli (wind) aṭangin 60K MW, biomass aṭangin 10K MW leh small hydro aṭangin 5K MW siamchhuah tum a ni.
Tourism
Tourism scheme hnuaiah Old Goa-a biak in leh convent te, Hampi, Elephanta caves, Forests of Rajasthan, Leh palace, Varanasi, Jallianwala Bagh, Hyderabad-a Qutb Shahi tomb thuam ṭhatna tura development scheme siam a ni ang.
Ram 150 tan Visa on Arrival phalsak a ni.
Budget tharah hian service tax tihsan a nih vangin thlawhtheihnaa zinna, pawn lama thil eichhuah leh bill pekte chu a hma aiin a hautak dawn a ni. Excise rate tihsan a nih vangin vaihlo leh vaihlo aṭanga thil siam pawh a to phah bawk ang. 14% a service tax a san tak avangin thil eng emaw zat chu a man a to phah dawn a, mahse duty tihdanglam a nih loh avangin nitin khawsakna atana mamawhte erawh chu a nghawng tel lo ang. Tax leh duty lak dan tihdanglamin a nghawng turte chu:
Thil man to turte
Cigarette leh vaihlo aṭanga thil siam dangte
Ram pawn aṭanga commercial vehicle lakluhte
Cement
Flavoured drinks leh packaged water (mineral water)
Plastic bag leh ip
Business leh executive class air travel
Amusement leh theme park tlawh man
Music concert
Zu, chit fund leh lottery
Thil man tlawm turte
Leather aṭang siam pheikhawk, Rs 1,000 chin chunglam
Ramchhung siam mobile phone, LED/LCD panels, LED light leh LED Lamp
Solar Water heater
Pacemakers, ambulance leh ambulance services
Computer tablets
Agarbatti
Microwave ovens
Refrigerator compressors
Peanut butter, packaged fruits leh vegetables
Museum, zoo leh national park tlawh man