Sorkar laipui sawifiahna a dawn hma chu SC-in CAA a ngaihtuah dawn lo

Supreme Court chuan nimin khan Citizenship (Amendment) Act chungchanga petition lut hrang hrangte a ngaihtuah a, mahse CAA chungchanga sorkar laipui lam insawifiahna a ngaihthlak hma chuan he dan hmang rih lo tura ngennate hnawlin a 'stay' duh lo. 

Supreme Court chuan high court hrang hrang hnenah pawh CAA chungchanga petition lutte lo ngaihtuah lo tur leh, eng thupek mah lo siam lo turin a ti bawk a ni. 

Supreme Court-ah hian CAA chungchang petition hi 143 thehluh a ni a, petition lut tam ber chu CAA duh lohna, khin letna a ni.

Petition thehluttu zingah hian political party hrang hrang - Congress, DMK, CPI, CPM, Indian Union Muslim League, All India Majlis-e-Ittehadul Muslimeen leh Makkal Needhi Maiam te pawh an tel. 
Chief Justice of India (CJI) SA Bobde, Justice S Abdul Nazeer leh Justice Sanjiv Khanna-te awmna SC bench chuan petition lutte chu ngaihtuahin, CAA khinna lutte ngaihtuah tur bik hian constitution bench din a ni dawn tih an sawi. CAA chung­changa interim order-te chu constitution bench chauhin a pass thei ang, an ti. 

Supreme Court chuan sorkar laipui hnenah CAA chung­changah hian kar li chhungin affidavit thehlut turin a ti bawk. 

Assam leh Tripura chung-chang chu a hrana ngaihtuah turin a ti a, senior advocate Kapil Sibal chu pui turin an sawm bawk. Top court chuan petition thehlutte zawng zawng hnenah hriattirna pein, court-in an petition thehluh a ngaihtuah a ṭulna chhante tarlang turin a ti a ni.

Nimina hearing neihnaa sorkar laipui aiawhtu, attorney general KK Venugopal chuan petition thehluh 143 zinga 60 chauh chu sorkar chuan a copy a nei ve tih sawiin, hei vang hian chhanna pe turin hun an ma­mawh belh tih a sawi a ni. 

    CAA zinkawng
1    India sorkar chuan 1955 khan Citizenship Act a pawm a, hemi hnuaiah hian ramdang mite chuan kawng hnihin India khua leh tui nihna an nei thei- India inṭhen darh hmaa India mi ni ṭhinte chu kum sarih India rama an awm hnuah pek theih an ni a; ramdang mi erawh chu kum 12 tal an awm hnuah pek theih an ni thung.
2    1985-a Assam accord ziah a nih khan a ṭum khatna turin he dan hi siam ṭhat a ni a, khatih hunlaia prime minister Rajiv Gandhi khan ramdang mite chu electoral role aṭanga paih a, hnawhchhuah a remti a ni.
3     1992, 2003, 2005 leh 2015-te khan he dan hi siam ṭhat leh a ni bawk.  
4    Citizenship (Amendment) Act, 2003 hi a chhinchhiah tlak hle. He dan hnuaiah hian 'dan loa ramchhunga rawn lut' tih telh a ni. Dan loa ram­chhunga awmte chuan khua leh tui an neih theih lohna tur leh an fate pawh dan loa awm anga pawm an nih theihna tur dan a ni a, BJP kaihhruai NDA dan pawm ni mah se Congress leh CPI-M-te pawhin hehi an pawmpui.
5    BJP kaihhruai NDA term hmasa tawp dawn, kum 2019 kum tirah khan an manifesto-a an telh angin Citizenship (Amendment) Bill, 2016- ram ṭhenawm aṭanga Hindu, Sikh, Buddhist, Jain, Parsi leh Kristian tihduhdahna avanga India rama rawn raltlan, December 31, 2014 hmaa India rama rawn lutte khua leh tuia pawmna tur chu Lok Sabha-ah pawm a ni a, dodalna a nasat em avangin Rajya Sabha-ah pharh a ni ta lo a, a tlawlh a ni.
6    CAB chungchang hi tlem thlak dang­lamin nikum Lok Sabha inthlanah khan BJP chuan an manifesto-ah an telh leh a, nikum December 9 khan Lok Sabha-ah union home minister Amit Shah chuan pharhin pawm a ni a, December 11 khan Rajya Sabha-ah pawm a ni leh bawk. December 12 khan president Ram Nath Kovind chuan pawmpuiin, Act-ah chantir a ni zui.
7    CAA hi January 10 khan sorkar laipui chuan thupek tichhuakin hman ṭan a nih thu a puang. Uttar Pradesh chu hmang hmasa ber niin January 5 khan an state chhungah hman ṭan a ni tih an puang.