
Midday meal scheme hming PM Poshan tiin thlak ; Pre-primary school zirlaite huam tel tawh dawn
Prime minister Narendra Modi kaihhruai sorkar laipui chuan Nilaini khan midday meal scheme chu PM Poshan scheme tiin a thlak a, he scheme hi huam zau zawka kalpui a ni dawn. Sorkar school leh government aided-school-a pre-primary zirlaite pawh huam tel an ni tawh dawn a, naupangte chaw chhun pek chauh ni lo, an nutritional level thlengin buaipui sak an ni ang.
Kum 1995 aṭanga kalpui ṭan, midday meal hi sorkar school-a zirlai naupang, a bikin in lama ei tur nei lote hnena chaw chhun pekna tura tih a ni. Hei hi sorkar school-a zirlai tam zawk hip luhna tura ruahman a ni tel bawk. Tunah chuan scheme hi huam zau zawkin kalpui chhunzawm zel tum a ni.
Prime minister Narendra Modi kaihhruai Cabinet Committee on Economic Affairs meeting chuan Nilaini khan PM Poshan scheme hi a pawm tih education minister Dharmendra Pradhan chuan a sawi.
He scheme hian ram chhung hmun hrang hranga sorkar school nuai 11.20-a zirlai, vaibelchhe 11.80-te a huam a, kumin aṭang chuan pre-school pawh huam telin, naupang kum 5-6 inkar nuai 24-ten an chhawr belh ve leh thei dawn a ni.
PM Poshan hi kum nga chhung (2021-22 to 2025-26) atan kalpui phawt niin, hemi atan hian sorkar laipui chuan budget, Rs vbc 1,30,794.90 a ruahman. Budget aṭang hian Rs vbc 54,061.73 a lut ang a, Rs vbc 31,733.17 chu state sorkar chanpual a ni ang. Sorkar laipui chuan foodgrain man atan Rs vbc 45,000 an thehchhuak leh dawn a ni. He scheme senso hi sorkar laipui leh state sorkar chuan 60:40 in an intum sem a ni.
"Langtlang zawka kalpui anih theihna kalphungte pawh thlak a ni. A hma khan Centre kaltlanga state pawisa kan pek hian thilfel tawk lo a awm ṭhin a, scheme tharah hi chuan khatiang kha siamṭhat vek a ni ang," tiin Pradhan chuan a sawi.
Scheme siamṭhat hnuaiah sorkar laipui chuan Direct Beneficiary Transfer (DBT) hmanga state sorkar hnena sum a pek ṭhin chu school hnenah a pe tawh ang. Naupangte ei tur siamtu leh puitute pawh DBT hmangin an accout-ah an lawmman hi pek zel an ni tawh bawk ang.
School tinah nutrition expert ruat tur a ni a, anni hian naupangte hriselna dinhmun leh BMI, an rih zawngte leh haemoglobin level te an endik ṭhin dawn a ni."A hma kha chuan naupangte tan chaw ei tur pek kan tum ṭhin a ni, tunah erawh chuan an hriselna dinhmunte, an rihzawngte , BMI, leh hriselna hmelhmangte kan endik ṭhin dawn a ni" tiin senior official chuan a sawi.
State ten thlai, grains leh be mu ni lo menu entirnan bawnghnute, thei emaw chaw ṭha emaw an pekbelh duh a nih chuan an budget-in a tlin phawt chuan an phalsak tur thu sorkar laipui chuan a sawi bawk.
State tina school-ah social audit scheme kalpui tura tih niin, a hma chuan state zawng zawngte hian an kalpui ngai lo a ni. Ministry chuan college leh university zirlaite chu he scheme kalpui dan enfiah turin a sawm ṭhin dawn bawk a ni.