Nirbhaya pawngsual thubuai Hmawrbawkna rapthlak
Kum 2012-a Delhi-a pawngsualna rapthlak tak thleng thubuai kal zela thiam loh chang mi palite chu nimin zing dar 5:30-ah khan Tihar Jail-ah khaihlum an ni ta.
Thiam loh chang zinga petition thehluh hnuhnun ber Supreme Court-in a pawm tak loah chuan khaihlum an nih hun tur chu tihkhawtlai a ni thei ta lo a, nimin zingah khan khaihlum an ni ta a ni. Covid-19-in khawvel media a luahlan nasa hle a, chuti ni lo se chuan Nirbhaya pawngsual thubuaia thiam loh changte khaihlum thu hi khawvelin a ngaihven ber tur chanchin pawh a ni hial ngei ang.
Nimin zinga khaihlumte hi Mukesh Singh (32), Pawan Gupta (25), Vinay Sharma (26) leh Akshay Kumar Singh (31)-te anni a, Ningani zan thleng khan khaihhlumna tur thupek hi tihkhawtlai tur petition lut mah se Supreme Court, Delhi High Court leh lower court chuan a tikhawtlai duh ta lo a ni.
Nimin zinga thiam loh changte khaihlum an nih dawn khan Jail Gate No.3 kawtah mipui an pungkhawm nasa hle a, Delhi Police-te chuan mipui thunun tur hian sipai an tirhluh belh hial. Delhi Prisons DG Sandeep Goel chuan khaihlumte ruang chu darkar chanve tal khai a ni dawn tih sawiin, zing dar 6:22-ah Doctor-te'n an enfiah hnuah thiam loh chang mi palite chu an thi tih an fianfiah thu a sawi.
* Pawngsualnaa inhnamhnawih, kum tling lo tel ve chu Juvenile Justice Board chuan a chungthu ngaihtuahin remand home-ah kum thum awm turin a chungthu a rel.
* Pawngsualnaa inhnamhnawih, bus driver Ram Singh chu March 11, 2013 khan a intihlum.
* Kum 2004 hnu lama pawngsual thubuaia tihhlum hmasak ber an ni.
* Pawi an khawih aṭanga ni 2,650-ah an khaihlum.
Pawngsual tawktu nu Asha Devi thukhawhcang
"A tawpah chuan, thiam loh changte chu khaihlum an ni ta. Tihkhawtlai ni mah se rorelna dik kan hmu. Vawiin hian Nirbhaya chuan rorelna dik a hmu a, ramchhunga hmeichhiate'n rorelna dik an hmu bawk. "Hmeichhiate chu an him sawt ngei ang. Khaihlum an nih hnuah chuan chhungkaw tin chuan an fapate chu zirtirna an pe tawh dawn a ni," a ti.
Inpawngsualna rapthlak chu
December 16, 2016 a ni a, paramedical zirlai kum 23 mi, physiotherapy intern Jyoti Singh (a hming lema Nirbhaya an vuah) leh a ṭhianpa chuan India ram khawpui Delhi chhim lama awm Saket-ah a hunlaia film lar tak Life of Pie chu zanah an en dun a. An en zo chu Munirka aṭangin Dwarka pan turin bus-ah zan dar 9:30 velah an lut dun a.
Chu an bus chuannaah chuan an pahnih bakah chuan bus driver telin midang paruk an chuang ve a ni. Mahse an bus chuanna chuan an kawng zawh ṭhin pangngai a zawh tak loh avangin Nirbhaya ṭhianpa ngaih chu a ṭha lo a, bus kawngka an kalh bawk avang chuan a lungawi lo chu a ṭawng chhuak ta hial reng a. Mahse midang paruk chuan chutiang zan rei tawhah chuan an pahnih chauh chuan eng nge an tih zawtin mei nei takin an fiam zui.
An inhnialbuai hnu chuan Nirbhaya ṭhianpa chu an khawih rawn ta mai a, a luah thirtianga vaw zuiin nikhaw hre loin a awm zui a ni. Nula pawisawi lo chuan chhantu a nei ta lo a, thirtiang chuan vuain an pawngsual rawn ta a, pawngsual mai duhtawk loin rapthlak takin an sawisa zui a, bus aṭang chuan an paichhuak bawk. Police report-in a hnua a tarlan dan chuan Nirbhaya hian inven tumin a sual let nasa hle a, amah beitu pathum chu a seh hial a ni.
A hliam a nat em avang hian vawi tam tak zai a ni a, Singpore-ahte hial hruai ni mah se December 29-ah chuan a hliam tuar loin a thi ta a ni.
Delhi pawngsual rawn thubuai kalkawng Ṭhenkhat:-
Kum 2012
Dec 16 - Paramedical zirlai mi parukin an pawngsual rawn, Safdarjung damdawi-inah admit zui a ni.
Dec 12 - Police-te'n pawikhawihtu an finfiah (Bus driver Ram Singh, a unaupa Mukesh Kumar, Vinay Sharma leh Pawan Gupta)
Dec 18 - Ram Singh leh midang pathum an man.
Dec 21 - Inhmanhnawih dang kum tling lo chu Anand Vihar, Delhi-ah an man. A parukna Akshay Thakur an man bawk.
Dec 26 - Cardiact arrest vangin pawngsual tawktu Singpore-a Mouth Elizabeth Hospital-ah hruai a ni.
Dec 29 - Pawngsual tawktu a hliam tuar loin a thi.
Kum 2013
Jan 3 - Police-te'n pawikhawihtu kum tling pangate lakah chargesheet an file.
Jan 17 - Fast track court in pawikhawitute chungchang a ngaihtuah.
Mar 11 - Ram Singh a intihlum
Sep 10 - Court in Mukesh, Vinay, Akshay leh Pawan-te thubuai 13-ah thiam loh chantir.
Sep 13 - Court-in thi turin an chungthu a rel
Kum 2014 - 2020
Mar 13, 2014 - Delhi HC-in thi tura hremna a pawmpui.
May 4, 2017 - Supreme Court-in a pawmpui ve leh.
Mar 5, 2019 - Delhi Court-in death warrant hnuhnung ber a tichhuak
Jan 14, 2020 - SC-in thiam loh chang pahnih petition thehluh a hnawl
March 20, 2020 - Thiam loh chang mi palite an khaihlum.