June-ah Covid-19 thawh lina thleng dawn, thla 4 chhung a awh ang : IIT-K

India ramah Covid-19 hri leng thawh thumnain ziaawm lam a pan mek karah, Indian Institute of Technology Kanpur (IIT-K) researcher-te chuan hri leng thawh lina chu June 22 aṭangin a thleng leh dawn tih an sawi.

IIT-K researcher-te'n zirchianna an neihah, June thla tawp lam aṭangin Covid-19 thawh lina hi India ramah a thleng leh dawn nia a lan thu an sawi a, hri leng thar leh hian thla li vel a awh dawn tih an sawi bawk. Mahse hri leng nat zawng tur chu variant thar a rawn chhuah leh chhuah loah te, vaccine lak ṭhat dan azir leh booster dose semchhuah danah te a innghat thui dawn hle tih an sawi a ni.

IIT Kanpur-a Mathametic department-a Sabara Parshad Rajeshbhai, Subhra Sankar Dhar leh Shalabh-ten kaihhruaiin he zirchianna hi neih a ni a, MedRxiv-ah pre-print-in tihchhuah a ni a, la ennawn leh tura tih a ni.

Engtikah nge Covid thawh lina India a rawn thlen ang?
Reseacher-te sawi danin, January 30, 2020 aṭanga ni 936 hnuah Covid-19 thawh lina hi a rawn thlen tur thu an sawi. "Hei vang hian hri leng thawh lina hi June 22, 2022 aṭangin a inṭan dawn a, August 23, 2022-ah a peak thleng chhoin October 24, 2022-ah a tawp dawn a ni," an ti. "A peak thlen hun tura ruat August 15, 2022 - August 31, 2022 inkarah hian a thleng dawn tih 99%-in kan chiang a ni," tiin researcher-te chuan an sawi.

Engangin nge a nghawng a neih dawn?
Zirchiannaah hian coronavirus variant thar a awm leh theihna remchang a awm thu leh, hei hian hri leng endikna kawngah hna hautak zawk a thlen theih thu an sawi. "Hri leng nat zawng tur chu kawng hrang hrang - hri inkaichhawn awlsam dan te, thihpui an tam dan leh a kawng hrang hrangah a in nghat dawn a ni," tiin thuziaktu chuan a sawi. Vaccine dose khatna, dose hnihna emaw booster dose emaw chuan hri inkaichhawn danah nghawng thui tak a nei thei dawn tih an sawi bawk.

Variant thar hi eng in nge thlen thei?
IIT-K zirchianna bakah, research dangte tarlan danin Covid-19 variant thar hi chi hnihin a rawn thleng leh thei. Variant thar hi a hma aia thawk nep zawk tur a ni tih finfiahna a awm loh thu an sawi bawk.

Omicron variant chu a inthlak danglam zel a, BA. 1 emaw BA.2 emaw aia hlauhawm zawk Omicron-plus variant ang chi a siam a ni. Variant thar kan la hmelhriat ngai loh a in siamchhuak leh thei a ni, tiin Fred Hutchinson Cancer Research Center-a evolutionary virologist Jesse Bloom chuan a sawi.