
Jaitley-an Union Budget 2017-2018 a pharh
Union Finance Minister Arun Jaitley-a chuan nimina Parliament budget session neihah union budget 2017-2018 a pharh. Arun Jaitley-a hian union budget ṭum li a pharhna a ni.
Budget tharah hian Kum 2017-2018 chhung sorkar laipuiin sum a hmanral tura a ruahman chu cheng vaibelchhe nuai 21.47 a ni a, defence atan bik cheng vaibelchhe nuai 2.74 ruahman niin, hei hian pension a huam tel lo.
Arun Jaitley-ah chuan thingtlang bial tihhmasawnna tur, welfare scheme leh infrastructure lam atan sum tam zawk dah a nih thu a sawi. Sorkar laipui chuan thingtlang bial tihhmasawnna turin kumtin cheng vaibelchhe nuai thum chuang a seng a ni, a ti. Tunhnaia sorkarin beih a tawhna, pawisa note lian pahnih tih thih chungchang chu hun kal zelah thil ṭha zawk tur a nih thu sawiin, economy lian leh thianghlim zawk siamna tur a ni, a ti. Pawisa note thi avanga mipuite buaina pawhin ziaawm lam a pan zel a, boruak pawh a pangngai chho thuai dawn tih a sawi bawk.
Finance Minister chuan income tax tihtlem a nih thu sawiin, cheng nuai 2.7 - nuai 5 inkar lalutte hnen aṭanga income tax, 10% lak ṭhin chu 5% ah tihhniam a nih thu a sawi. Cheng nuai 3 lalut chinte chhiah chawi tir loh a rawt bawk. Mahse mimal, cheng nuai 50 - vaibelchhe khat lalut chinte hnen aṭangin chhiah 10% lakbelh a nih tur thu leh, cheng vaibelchhe khat chuang lalutte 15% chhiah chawi belhtir chu hman chhunzawm zel a nih tur thu a sawi.
Kuminah hian a ṭum khatna atan Railway Budget hran siam loin, Union budget-ah chhunfin a ni. Budget thar hnuaiah hian sorkar chuan scheme thar kalpui tur 10 a puang tel nghal bawk.
r Kum 2017-2018 atana sum hmanral zat tura ruahman chu cheng vaibelchhe nuai 21.47 a ni.
r Defence sector atan cheng vaibelchhe nuai 2.74 dah a ni a, hetah hian pension a huam lo.
r Scientific ministry atana sum dah tipungin, Rs vbch 37,435 dah a ni.
r Road sector atan Rs vbch 64,000 dah a ni.
r Agriculture, rural leh a kaihhnawih sector tan Rs vbch nuai 1.87 dah a ni a, a punna hi 24% a tling.
r Infrastructure atan Rs vbch nuai 3.96 dah niin, hei hi a la tam ber ṭum a ni.
r Railways development work atan Rs vbch nuai 1.31 dah a ni a, Budget aṭanga pek Rs vbch 55,000 a tel.
r MGNREGA atana sum dah chu Rs vbch 48,000 ah tihpun a ni.
r PM Awas Yojna (rural) atan Rs vbch 23,000
r Women and Children welfare ministry atan Rs vbch nuai 1.84
r Schedule Caste welfare atan Rs vbch 52,393
r Schedule Tribe welfare atan Rs vbch 31,920
r Bank capitalization atan Rs vbch 10,000
r Kum khata Rs nuai 3 chinah lalutte income tax chawitir an ni lo ang.
r Rs nuai 2.5 - Rs nuai 5 inkar lalutte chhiah chawi zat chu 10% aṭangin 5% ah tihhniam a ni.
r Rs nuai 50 - Rs vbch khat lalutte chu income tax 10% chawibelh tir an ni ang a, Rs vbch khat chuang lalutte chu 15% chawitir an ni ang.
r Kum khata cheng vaibelchhe 50 aia tlem lalut company-te chhiah chawi chu 25% in tihniam a ni.
r Pawisa note tih thih vanga income tax lut zat chu 34.8% in a pung.
r Political party-ten sumfaia donation an dawn theih zat chu mi pakhat hnen aṭangin Rs 2,000 chinah tihhniam a ni. Rs 2,000 chunglam chu cheque emaw, e-transaction hmangin emaw an dawng tur a ni.
r Rs nuai 3 chunglam chu pawisa faia inthawn phal a ni lo.
r BHIM digital payment app siamna turin scheme pahnih hawn a ni ang.
r 2017-2018 chhungin exchange-traded fund (ETF) thar siam a ni ang.
r Aadhar hman theihna payment system siam tum a ni.
r Senior citizen-te tan Aadhar-based health card siamsak an ni ang a, LIC kaltlangin savings-ah 8% interest an nei thei ang.
r Dan bawhchhia ram pawn tlanchhiate thil neih laksak theihna dan thar siam tum a ni.
r Kum 2019-ah Indian Railways-a rel pindan tinah Bio-toilet dah hman tum a ni.
r Vengtu awm lo, rel kawng kanna siamte chu kum 2020-ah tihtawp vek tum a ni.
r Metro rail policy thar siam a ni dawn a,
ṭhalai tam tak tan hna thar siam a ni ang.
r Biakzina kal leh rampawn lam mi khualzinte tan bik rel tlantir dan ngaihtuah a ni ang.
r Rel-a zin ṭhin khualzinte himna atan safety fund, ‘rail sankraskha kosh’ siam a ni dawn a, hemi atan hian kum nga chhungin cheng vaibelchhe khat dah a ni ang.
r Rel-a zin, IRCTC website kaltlanga ticket book-te chu service charge chawitir an ni tawh lo ang.
r Pradhan Mantri Mudra Yojana tan Rs vbch 2.44 dah a ni.
r Sankalp program hnuaiah ṭhalai vaibelchhe 3.5-te training pek tum a ni.
r Foreign Investment Promotion Board tihtawp a ni ang.
r Jharkhand leh Gujarat-ah All India Institute of Medical Sciences(AIIMS) hawn a ni ang.
r Medical education-ah postgraduate seat 5,000 siambelh tura hmalak a ni ang.
r Kum 2019-ah thingtlang khua zawng zawng electric eng pek vek hman tum a ni. Hemi atana hmalakna tur hian Rs vbch 4,843 dah a ni.
r Thingtlang bialah mirethei tan in vaibelchhe khat sak tum a ni a, in sakna tur hian Rs vbch 23,000 dah a ni.