
Ram 12-ah Monkeypox darh tawh, mi 92 in thihpui tawh
Europe ram ṭhenkhatah hri chi khat, monkeypox a darh mek karah World Health Organization (WHO) chuan Inrinni liam ta khan monkeypox an hmuhchhuah ngai lohna ram tam zawkah chuan he hri hi a darh thu an puang. WHO chuan inkaihhruaina leh enkawl dan tur chungchanga thurawnte bakah monkeypox darh zel tur laka invendante chu an tihchhuah thuai tur thu a tarlang nghal bawk.
"WHO lama mithiamte chuan ram tamzawka zirchianna an neih hnuah monkeypox kai tam zawk an hmuhchhuah rin a ni," tiin "Hri chungchangah zirchianna kalpui mek a ni a, mahse he hri kaite hi hri darhna hmunah an zin awm hriat a ni lo thung," a ti.
Monkeypox hi May 7 aṭang khan Europe ramah hmuhchhuah ṭan niin, nimin thleng khan he hri kai hi mi 92 an awm tawh a, member ram 12-ah hmuhchhuah an ni tawh.
WHO chuan monkeypox kai te nena taksa insi a awm te chuan an kai awlsam bik niin an thuchhuahah chuan a sawi.
Covid-19 angin a darh thei angem?
Scientist-te chuan Covid-19 angin a darh an rin loh thu leh SARS-COV-2 ang em chuan inkaichhawn a awlsam loh thu an sawi. Robert Koch Institute, Germany-a researcher Fabian Leendertz chuan, "He hri hi a darh rei a rinawm loh. Contact tracing aṭangin hri kai te hi an chhui theih dawn bakah an mamawh dan azir zelin damdawi leh vaccine hman tur a awm dawn a ni," a ti.
Mahse, WHO hotu chuan nipui chhoa party leh mipui punkhawmna a tam ṭhin avangin hri hi region tam zawkah a darh a hlauh thu a sawi. WHO sawidanin, monkeypox natna bik tan hian vaccine a awm lo a, mahse data chuan smallpox nuai bona atana vaccine an hman ṭhin chuan monkeypox lakah 85% thlengin a veng thei tih a tarlang.
Eng nge Monkeypox chu?
Monkeypox hi mihring taksaa inkaichhawn theih zinga vang tak leh smallpox ang taka rawn langchhuak ṭhin a ni a, kum 1958-a zirchianna atana zawngte an khunghran aṭanga hmuhchhuah a ni. Kum 1970 khan mihring zinga monkeypox kai hmasa ber chu hmuhchhuah a ni. He hri hi Central leh West Africa rama tropical rainforest-ah hmuhchhuah tam ber an ni. Monkeypox hi Poxviridae chhungkuaa mi niin, an zingah hian smallpox leh cowpox natna pawh a tel.
Eng tin nge natna a lanchhuah?
Monkeypox hi khawsik, pangti bawl leh nghawng bawr vela bawl lian tak ang tein an rawn lanchhuah bakah natna dang eng emaw zat a thlen thei bawk. Hri hian kar hnih aṭanga kar li thleng a awh thei. Hri kai zat aṭanga thihpui chu 3-10% thlengah a sang chho thei a ni. Tunhnaia hmuhchhuah a nih leh hnuah thihpui an la awm lo thung.
Eng tin nge Monkeypox a darh?
Monkeypox hi mihring emaw ran emawin an kai a, an bul hnaiha awm leh bungruaa hri a lo kai aṭangin kaichhawng ve leh theih a ni. Sazu,chhimtir leh thehlei te'n an tidarh thei a ni.
Hri hi smallpox aiin inkaichhawn a harsa zawk a, damlohna pawh a thlen nep zawk a ni.
Health official-te chuan hri hi mipat hmeichhiatna aṭanga inkaichhawn theih a nih bawk thu an sawi. WHO chuan mahni anpui kawpte leh bisexual zingah kai an tam avangin zirchianna an kalpui mek tih an sawi.