
AP-a LAC-ah India leh China sipai intibuai
Arunachal Pradesh state-a Tawang hmuna India leh China inrina, Line of Actual Control (LAC) bulah China leh India sipaite intibuaiin, ram pahnih sipai ṭhenkhatin hliam an tuar.
Indian Army-in Thawhṭanni zan khan ram pahnih sipaite inkara buaina a thlen thu hi a sawi a, nimin khan Defence minister Rajnath Singh chuan Lok Sabha-ah hemi chungchang hi a sawifiah zui ve nghal bawk.
Minister chuan an buai hun hi December 9 kha a ni tih sawiin, India sipaite chuan Arunachal Pradesh rama China sipai, Peoples Liberation Army (PLA) rawn luh tum chu an lo dang a, China sipaite pawh hi an post lamah an nawr kir leh a ni, tiin a sawi.
Sipai hliam na lutuk leh thi an awm loh thu sawiin, Minister chuan ramria buaina a thlen hnuah ram pahnih sipai commander-te chuan flag meeting an neih nghal tih a sawi. Hemi rual hian, 'Kan sipaite chu ramria engpawh hmachhawn thei turin an inpeih reng a ni," a ti.
Buaina chhuahna hmun hi Tawang sector-a Yangtse hmun niin, India sipai paruk hliam tuarte chu Guwahati lama enkawl tura hruai nghal an ni a, an ngaihtuahawm lo niin an sawi.
Tawang Sector-a LAC-ah hian India leh China hian an ram chin nia an chhal chungchangah inhnialna a lo awm fo tawh a ni. Kum 2021, October thla pawh khan ram pahnih sipaite hi helai hmunah hian innawr buai lehin, China sipai 100 dawn chuan India ram rawn luh an tum a, mahse India sipaite hian an lo nawr kir a ni. India leh China ramri, Arunachal Pradesh aṭanga Ladakh khawchhak lam bial thleng hi km 3,488-a thui a tling.
Report chuan December 9 zing lam khan China sipai 300-400 vel chuan LAC paltlangin Arunachal Pradesh ram chinah rawn luh an tum a, hmanraw ṭhenkhat - laser gun, thing tuboh, perek, hruihrualte pawh an keng a, silai erawh an keng lo niin a sawi. Yangtse-ah India sipai 50 vel chuan an lo dang a, an inhnial zui. A hnuah India sipai hi an rawn thlen belh a, ram pahnih sipaite an innawrbuai zui ta nia sawi a ni. Kuttum, tiang leh lung hmangtein sipaite hi an inbei niin report chuan an tarlang bawk.
LAC-a ram pahnih sipaite inkara buaina thleng chungchangah hian Defence Minister Singh chuan military chief pathumte bakah, prime minister Narendra Modi chu meeting a neihpui nghal a ni.
Nimina LAC-a thil thleng chungchang Minister-in a sawifiah hnuah, eptute chuan a sawifiahna chu lungawithlak tawk lo nia sawiin, hemi chungchang sawiho an phut zui bawk. RJD MP Manoj Jha chuan sorkar chuan phatna tur a zawng niin a puh a, AIMIM hotu Asaduddin Owais pawhin prime minister Narendra Modi chu China chungchang sawi chu a hlau zel tih sawiin, dawt sawiah sorkar chu a puh bawk. A hnuah eptu member-te hi lungawi loin House aṭangin an chhuak tau a ni.
IAF-in CAP thlawhtir nghal
Arunachal Pradesh-a LAC-ah India leh China sipaite inkara buaina a chhuah hnuah, LAC bul hnaia Chinese fighter jet-te thlawk hmuh a nih vangin nimin aṭang khan Indian Air Force (IAF) chuan combat air patrol (CAP) an thlawh tir ve nghal.
CAP hian hmelma thlawhtheihna, India ram boruak china rawn thlawk lut, ram himna atana hlauhthawnawm thei nia hriat chu an kapthla thei a ni. IAF hian kum 1999-a Kargil war lai khan Line of Control (LoC)-ah CAP hi a lo thlawhtir ṭhin tawh bawk.
China-in ramri dinhmun a ṭha niin a sawi
Defence minister Rajnath Singh-a'n ramriah India leh China sipaite inkara buaina a thlen thu Parliament-a a sawi hnu lawkah, China chuan ramri dinhmun a ṭha niin a sawi.
China foreign ministry thupuangtu Wang Wenbin chuan, "China-India ramri dinhmun chu a ṭha vek a ni," tiin ram pahnihte chuan ram palai leh sipaite kaltlangin ramri chungchangah inbiakna ṭha tak an nei a ni, a ti. Wenbin hian Arunachal Pradesh-a LAC-a buaina thleng chungchang hi engmah a sawi lang ve lo thung.