2019-ah India-ah nitin inthahna ṭum 73 thleng

National Crime Records Bureau (NCRB)-in report a tihchhuahah nikum khan India ramah nitin inthahna ṭum 73 a thleng ziah niin a tarlang. 

Kum 2019 chhung hian tualthah thubuai register 28,918 a awm a, kum 2018 khan case register 29,017 a ni thung. Kum 2018 aia nikuma thubuai ziahluh hi 0.3% in a tlem zawk. Nikum chhunga tualthah thubuai ziahluh zinga case 9,516 chu intihbuaina avanga inthahna thleng a ni a, case 3,833 chu mimal inhmelmakna leh mahni chipuite inthahsakna avanga thleng niin, case 2,573 chu thil dang vang a ni. 

NCRB chuan nikum khan inrukbona a tlem thu tarlangin, kum 2018 khan inrukbo case register 1,05,734 a awm laiin nikumah 1,05,037 a awm thung. Kum 2018 aia a tlemna hi 0.7% a ni. Rukbo tam zawk hi hmeichhia an ni a, nikum chhung khan hmeichhia 84,921 rukbo an ni a, mipa rukbo zat hi 23,104 an ni thung. Nikuma rukbo zawng zawng zinga mi 71,264 chu naupang niin, hmeichhe naupang rukbo zat hi 55,370 a ni a, mipa naupang ruk bo zat hi 15,894 a ni. Rukbo zinga 36,761 chu puitling niin, hmeichhia 29,551 leh mipa 7,210 an ni. 

Nikuma rukbo chhanchhuah chu mi 96,295 an ni a, heng zinga mi 73,501 chu hmeichhia niin, mi 22,794 chu mipa an ni. Kum 2018 khan human trafficking  case 2,278 a awm a, nikum khan case 2,260 a awm thung a ni.  Human trafficking tuartu hi nikum khan mi 6,616 an awm a, heng zinga mi 2,914 chu naupang niin, mi 3,702 chu puitling an ni. Tuartu mi 6,571-te chu chhanchhuah an ni a, nikuma human trafficking case register 2,260 aṭanga mi man zat chu 5,128 an ni. 

Cyber crime case 63.5% in a pung
NCRB report-ah hian nikum chhung khan India rama cyber crime case a pung nasa hle a, 63.5% laiin a pung tih tarlan a ni bawk. 

Kum 2018 khan cyber crime case 28,248 chhin-chhiah a ni tih a tarlan laiin nikum chhung erawh kha chuan 44,546 lai chhinchhiah a ni thung. Nikum khan kum hmasa lam aiin 'fraud' case chhinchhiah 60.4% laiin a tam zawk bawk a, 'sexual exploitation' chu 5.1%-a tam zawkin 'causing disrepute' case chu 4.2%-in a tam zawk bawk.

Cyber crime case hi Karnataka-ah a tam ber a, 12,020 lai a awm. Uttar Pradesh chuan dawtin case chhinchhiah 11,416 an nei a, Maharashtra-ah chuan 4,967 chhinchhiahin Telangana-ah 2,691 chhinchhiah a ni bawk. Assam pawh case chhinchhiah tam pangana niin 2,231 a awm a ni. Union Territory zinga chuan Delhi a sang fal hle a, UT cyber crime rate zawng zawng 78% chu Delhi-a thleng a ni.

Data aṭanga a lan dan chuan metropolitan city-ah case 18,372 lai a awm a, kum 2018 aiin 81.9% in a tam zawk. Case tam ber chu  computer related offenses (section 66 of IT Act ) hnuaiah thubuai ziahluh a ni a, hemi hnuaia ziahluh hi case 13,814 a awm.

National Crime Record Bureau hi India sorkar agency a ni a, crime data lakhawma zirchiangtu niin kum 34 liam ta, March 11, 1986-a din kha niin Delhi-ah hmunpui an nei a ni.