
India tih aia Bharat hman avangin eptute'n sorkar sawisel
G20 summit hmang tura lo kal, ram hruaitute zanriah kilpui tura sawmna thawn chhuahah tihdan phung pangngai 'President of India' tih ṭhin chu 'President of Bharat' tiin hman a ni. Hemi hnua Prime Minister-in ASEAN-Indian summit vawi 20-na leh East Asia summit vawi 18-na hmang tura Nilaini leh Ningania Indonesia a tlawh tura note siamah 'Prime Minister of Bharat' tih hman a nih leh avangin eptu party-te chuan sorkar an sawisel nasa hle.
President-in zanriah kilpui tura sawmna a thawn chhuaha President of Bharat tih a hman chuan September 18-22 chhunga Parliament special session kohah India ram hming thlakna sawiho tur a nih rinna a tilian hle. Eptu party, INDIA member-te chuan sorkar laipuiin India hming aia Bharat tih a hmang chu sawiselin, Narendra Modi chu India ṭhendarh leh India sulhnu tihreh tumah an puh.
Aam Admi Party (AAP) hruaitu Arvind Kejriwal chuan sorkar laipui chu eptu party intelkhawmte'n INDIA an intih avanga ram hming thlak tumah a puh. "He ram hi mipui vbc. 140 te ta a ni a, eptu ṭangho hian INDIA tih aiah Bharat hmang ta ila BJP tiin India ram hming hi an thlak leh duh mai ang," tiin BJP sorkar chu INDIA huphurhah a puh. Congress general secretary Jairam Ramesh pawhin BJP sorkar chu rilru mumal nei loah puhin,"Modi sorkar rilru buaizia hi hmuh theihin a awm. ASEAN-India summit vawi 20-na tur atana Prime Minister of Bharat tia a lemchan hi INDIA dodal tumna mai a ni," tiin X-ah a tarlang.
External affairs minister S. Jaishankar chuan Bharat tih chu constitution-ah pawh a awm thu sawiin, Prime Minister thiltih chu a fak thung. "Hetiang hian hmanah khan ti tawh tur zawk kan ni. Bharat hi kan bul ṭanna a ni a, kan chhuang a, Bharat hian lungawina min thlen a ni. President hian Bharat hi a ngaipawimawh a, awp beh kan nihna rilru aṭanga kan tal chhuahna tur a ni," tiin thuthar lakhawmtute a kawmnaah a sawi.
BJP hruaitu tam tak chuan sorkar laipui hmalakna an thlawpna hi tilangin, India tih aia Bharat hman chu thil ropui tak a ni a, India constitution-a Article 1-ah pawh - 'India, that is Bharat, shall be a union of States' tia a inziah angin, India hming dik tak hi Bharat a ni, an ti. Eptute hi ram leh hnam rilru pu lo leh constitution pawh zawm lo niin an puh let ve thung. Rashtriya Swayamsevak Sangh (RSS) hotupa, Mohan Bhagwat chuan India tih aia Bharat hman ṭul a tih thu hi kar hmasa khan a lo sawi chhuak tawh a ni.
Hetih lai hian mithiam tam tak chuan Bharat leh India chu hman theih ve ve a nih thu leh, a ṭul chuan hman thlak fo theih a nih thu an sawi. Mahse mi zawng zawngin hming pakhat chauh hmang tur chuan sorkar hian thuneihna a nei lo, constiution siam ṭhat vek a ngai dawn a ni, an ti.