Climate change vangin dîl a kâm

Bolivia-a dîl pakhat chu sik leh sa inthlak danglam avangin a kâm tawh hle a, kang mai thei dinhmunah a ding mek.

South America-a Bolivia-a dîl lian ber dawttu Poopo hi kum 60 chhung chu zir a lo ni tawh a, sq. km. 3000 zeta zau ṭhin chuan tlêm tê a awh tawh a ni. NASA chuan he dil hi uluk takin an thlithlai reng a, Bolivia ram a lum belh zel avang leh, dîla tui awm hi thil laihchhuahna khur leh loneihna lama an pawh pên nasat avangin, dîla tui luang lut leh ruahtui tlain a châwm aia tam siak chhuah a, tuihua a kalral avangin tui hi a tlêm tial tial a ni. Oruro Technical University-a scientist, Milton Perez chuan kum 60 kalta ai khan khaw lum lam hi 0.6 degree Cemsius-in a lum tawh zawk tih a sawi.

Poopo dîl hnar pawimawh tak chu Andes tlanga vur khâwn chhah tak takte a ni ṭhin a, mahse khawvel a lum zel avangin vur khâwnte a tuiral zel a, hei vang hian a kum têlin tui luang lut a tlem tial tial. Mithiamte chuan he dîl hnar ber, vur khâwnte a tui nasat tak avang leh a tlêm tak avangin Lake Poopo hi siamṭhat leh ngaihna a awm lo niin an sawi.

Dîl tui a kâm tak avang hian chhungkaw tam tak chuan an eizawnna an chân mêk a ni. Poopo dîl behchhana eizawng chhungkaw za chuang zet chuan tui a
ṭhat tawh loh avang te, Poopo tui kâm nasat avanga tui awm chhun a al lutuk tak avangtein ran an vulh thei tawh lo a, lo an nei thei tawh lo mek. Hei bakah he dîla sangha mana eizawng chhungkaw eng emaw zat chuan an eizawnna an kalsan a ngai ta bawk.

Tunah hian a thûk lai ber chu ft. 16 chauha thûk a ni tawh a, he dîl kama chêng ṭhin sava chi 75 zet chu an kal bo tawh bawk. Poopo dilin a tawrh nasat em em pakhat chu El Nino vanga khawkheng a ni. Pacific tuifinriata El Nino a thlen hian Pacific tuipui thlang lam, Asia lamah ruahtui a tam deuh a, a chhak lamah erawh chuan khua a kheng nasa thei a, hei hian Pooopo dîl châwmtu tur ruahtui a titlem nasa a ni.