
Science & Environment: Lake Natron – Khawvela dil hlauhawm ber?
Khawvela hmun mak leh rapthlak an sawi zinga an sawi lan ve ziah Lake Natron hi i lo hre tawh ngai em? Africa rama awm dil mak takah hian an sawi dan chuan ramsa an thih hian milimah an chang zui ṭhin an ti! Chu chu Calification tiin an sawi ṭhin.
Tanzia rama awm Lake Natron hi Lake Natron Basin a awm niin, dil sei zawng hi km 57 vel lai a ni a, a zau zawng chu km 22 vel lai a ni bawk.
He dil hi a danglam hle a, dila tui al tak chu pH 10.5-12 thleng te ani thei a, ramsa leh sava henglai hmun mila khawsa thiam lote chu an vun leh an mitte dil tui hian a lo kang mai ṭhin a ni. Tui alna hi dila luang lut sodium carbonate leh mineral dang aṭanga insiam niin sodium carbonate hi hmasang Aigupta hoin mummy siamna atana an hman ṭhin kha a ni a, hei vang hian dila ramsa thite chu an ruang chhe loin a awm zui ta ṭhin nia sawi niin chu chu milim angin an awm zui ṭhin a ni.
Dil awmna hmun hi a lum avangin a khu deuh reng ṭhin a, dil lum zawng hi 40 degree celsius-te a ni tlangpui a ni. Dila tui luangte hi an luang chhuak ve tawh lo a, a khu chu tui chhuah lehna awm chhuna nih avangin a alna leh mineral dang concentration hi a san phah a, Tuipui Thi aiin chemical natron hi a tam zawk fe a, ammonia ang deuh thaw a nih phak avangin a hlauhawm zual a ni.
Hetiang khawpa dil hlauhawm nia sawi ni ṭhin si hi Kanghlai tam tak chenna hmun a ni teh tlat thung a, an inthlah pun lai phei chuan dil bul velah hian Kanghlai maktaduai hnih chuangte an khawsa ṭhin.
Chumai a la ni lo, hetiang khawpa tui al leh mineral tamah hian sangha chi khat Alcolapia latilabris an cheng tlat bawk a ni.
Lake Natron hi mithiamte chuan vawi tam an zirchiang tawh a, Tanzia rama khualzin hiptu ber pakhat pawh niin June leh August thla inkar vel chu tlawh hun ber niin an sawi ṭhin.