Beisei aiin Antarctica a ṭha
Khawvel a lum zel a, vur khang pawh a tui belh zel laiin, a pumpui thua lakin, Antarctica khawmualpui dinhmun a ṭha a, kum tinin vur pawh a pun belh zel. Hmar tawp lam aiin chhim tawp, Antarctica hi a dinhmun a ṭha zawk hle a, global warming hian a nghawng na lutuk lo.
Khawvel hmun dang zawng a lum tial tial laiin Antarctica hi chu a vawh dan a pangngai deuh reng niin University of Washington leh Massachussetts Institute of Technology (MIT)-a scientist te chuan an sawi. Hetianga a boruak a pangngai theihna chu tuifinriat tui che vel (ocean current vang) a ni an ti.
Heng scientist-te hian Antarctica boruak a dang≠lam vak lohna chhan chu tuipui hnuaia tui vawt chu tuipui chung langah a rawn invawrh chho a, chu chuan he khawmual pumpui hi a vawng dai hle niin an sawi.
Nikuma NASA-in a zirchianna a tihchhuahah pawh khan Antarctica-a vur awmte hi a pun belh zel a, khawlum avanga vur tuiral aiin vur tla a tam zawk zel a ni. Hetihlai hian Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC)-in a report dan thung chuan Antarctica hian vur a ch‚n belh ziah a ti thung. NASA-in a tarlanah chuan Antarctica khawchhak lam leh, khawthlang lam si, a ram laili lam hnaihah te vur hi a kum tÍlin a pung a, kum khat chhungin inchi 0.7-in vur khuh hi a chhah belh a ni a ti thung.
Researcher te chuan satellite aṭanga thlalaka a landanah chuan kum 1992 aṭanga kum 2001 chhung khan Antarctica-a vur awm hi ton tluklehdingawn 112 zetin kum tin a pung niin an sawi a, kum 2003 aṭanga kum 2008 chhung khan a punna a tlem deuh a, kum tin ton tluklehdingawn 82-in a pun belh leh bawk.