Tuifinriatah plastic a pung zel

Scientist leh environmentalist te rilru tihahtu pakhat chu tuifinriata plastic bungrua, mihringte hman hlui pung zel hi a ni a, hei hian marine environment nasa takin a tichhia a, tuipui nungcha tam takin an thihpui a, an piansual phah mek a ni.

An chhut dan chuan kum 2010 chhung khan tuifinriatah hian plastic bawlhhlawh ton maktaduai riat zet a lut thla a, chu aia la lungngaih thlak chu tun kum 10 chhung hian plastic bawlhhlawh hi tuna awm aia let sawm zeta tam a luang lut dawn hi a ni.

Tuifinriata plastic bawlhhlawh tilut hnem ber chu China a ni. US chu 20-naah a awm a, Asia ramten an thawhhlawk tlangpui a, Asia loah chuan Turkey leh Brazil te hi a thawhhlawk dangte an ni. US-ah hian bawlhhlawh paih dan mumal takin an siam a, an kalpui mek chungin khawvelah 20-naah a la lang pha tho mai.

University of Georgia-a environ­mental engineer, Jenna Jambeck leh a thawhpuite hian Atlantic, Pacific leh Indian Ocean bakah, Mediteranean leh Black Sea kama ram hrang hrang, ram 192 zet an zirchiang a ni. Heng ramte hian kum tin tuifinriatah plastic bawlhhlawh ton maktaduai 4.8 aṭanga 12.7 zet an tilut reng.

Thil buaithlak tak mai chu plastic bungrua hi a kum telin kan hmang nasa tial tial a, a siam chhuah pawh kum telin a pung a ni. Kum 2012 chhung ringawt khan khawvel puma plastic bungrua an siam chhuah hi ton maktaduai 288 zet a tling.

Tuipui nungcha tam tak chuan plastic bag (polythene) te, plastic bungrua, tuipui chunga lâng chu ei tur emaw tiin an ei a, an pai ṭawih thei lo a, an pum chhungah a inhnawh khawm a, an thih phah nasa hle. Sangha leh tuia nungcha dangte taksaah a invêt tâng a, chu chuan an ṭhanlen zêlnaah an pianṭo a ti dik lo a, piansual phah an tam em em a ni.