Khawvelah magnetic pole pahnih aia tam a awm ṭhin

Tunah hian khawvelah magnetic pole pahnih- North pole leh South pole a awm mek a, mahse scientist chuan hmanlai chuan hei aia tam magnetic pole a awm ṭhin a ni an ti.

Khawvel hi a axis-ah 22∫-in a ‚wn a ni. Lei chunglangah chuan magnetic field hi hmar lam aṭangin chhim lam hawiin a kal a, lei chhungrilah chuan chhim lam aṭangin hmar lam hawiin a kal thung. He magnetic field hian khawvel hi boruak thengreng aṭanga zung hlauhawm tak tak (cosmic ray) lakah a venghim a ni.

Tunhnaia an zirchiannaah kum tam tak kalta kha chuan khawvelah hian magnetic pole pahnih chauh ni loin, pahnih aia tam, pair khat aia tam a awm ṭhin tih an hmuchhuak. Carnegie Institution of Science-a mithiamte chuan leilung inthlakthleng vel avangin hmanlai chuan khawvelah hian magnetic pole pahnih aia tam a awm ṭhin a ni an ti.

Earth magnetism awm chhan chu lei chhungril (inner core) hi a hma chuan a khal nghal lo a, tuiril angin a awm ṭhin (molten) a ni an ti a, a hnuah a lo khal ta chauh a ni. Chu chuan Earth Magnetism hi a siam niin an sawi. Tichuan scientist te chuan lei chhungril a la khal hmaa magnetic property chu enchhin an duh ta a ni. Hemi atan hian a insiam ṭantirh aṭanga magnetic property nei lung an hmang a, chuta ṭang chuan magnetic pole chungchang hi an hre thei a ni.

Scientist-te chuan kum tluklehding≠awn li kalta khan khawvelah hian magnetic pole pahnih a awm tawh ngei tih an hria a, kum tluklehdingawn 1 aṭanga kum maktaduai 500 inkar velah khan (Neoproterozoic Era)-ah kha chuan lei chunglang tuiril anga awm ṭhin chu a khang chho a, chu chuan magnetic pole tam tak a siam a ni an ti.