Mammoth siam turin hma an sawn

Sai lam chi, hmul ngah tak, Mammoth chu siam thar leh turin scientist ten theihtawp an chhuah mek a, tunah hian an thil tih tuma hma an sawn mek.

Harvard University-a an professor, George Church chuan technique thar an hmang tih a sawi a, chumi ang chuan mammoth gene, arctic chirhdûm khang (permafrost) aṭanga an lak chhuah chu sai DNA-ah ṭha pangngaiah an dah lut thei tawh tih a sawi.

Arctic permafrost-a mammoth DNA la ṭha si an hmuhchhuah hmangin mammoth gene ṭha pangngai 14 lai an siam chhuak thei tih scientist-te hian an sawi. Church hian mammoth DNA leh sai cell-te chu an belhbawmtir thei ṭan a ni tih sawi chhuakin, mammoth gene-ah hian khawvawt a tawrh theihna lai, a hmul chhah tak te, a beng len zawng te, a tkasaa thau awm leh a thisen tisentu haemoglobin te chu an ngaih pawimawh hmasak, an zirchian leh lanchhuahtir an tum ber a ni tih a sawi bawk.

Mammoth hi evolutionary stage-a sai thlahtu ni loin, sai chi khat zawk a ni a, African sai, beng hlai pui pui aiin Asian sai, beng hlai vak lo zawkte nen an inhnaih zawk hle. Mammoth tam ber chu Ice Age hnuhnung ber, kum 11,000 kalta vel khan an mang. Amaherawhchu tlem tê tê chuan hemi hnu hian khawvel hmar lamah an la awm reng hlawm a, St. Pauls thliarkar, Alaska-ah hian BC 3750 thleng khan hmuh tur an la awm a, Wrangel thliarkarah mammoth te chi chu BC 1650 thleng khan an la awm.

An mang tâk maina chhan zingah, vûr khâwn tam ber a tui ral a, khawvel a luam tial tial avangin an mang nia ngaih a ni a, chu bakah mihringten an thah avangte nia hriat a ni bawk. Tuna DNA an lak hi Wrangel thliarkara an ruang aṭangin a ni.

Tuna scientist-ten an buaipui hi a gene pumpui ni loin, sai nena inthlahpawlh tir ang deuh a ni ber. Researcher pawl khat dang chuan DNA an lakchhuah aṭang hian mammoth thar diai din chhuah leh tumin hma an la mek bawk.