Kashmir tuilian chhehvel

Nikum khan Kashmir-ah hian tuilian nasa takin an buaipui tawh a, mi 200 chuang laiin nunna an chân tawh. Environmentalist-ten sorkar laipui chu a policy kalpui dan enṭha tur leh Kashmir phaikuama tuilian awm thei chungchanga inhmakhawsuihna ngaihthahah an ngai.

Kashmir phaikuamah a hun loah tui a lian ta fo mai. Nikum September thlaa nasa mangkhenga ruah a sur a, tui a lian ringawt kha mak tih a hlawh a, hetiang hunah tui a lian ngai lo. Chutiang bawkin, tunlai hian Kashmir phaikuamah hian tui a lian leh mek a, hei pawh Kashmir chanchina thil thleng ngai lo a ni.

Nikum September 2 khan darkar 24 chhung lekin ruah, mm 200 ngawt maia tam a sur a, chu chu September thla chhunga ruahtui thla ṭhin chawhrual zat aiin a tam a ni. Centre for Science and Environment (CSE) chuan hetiang hi South Asia-ah hian a thleng ta fo mai niin an sawi.

Kum 2006 daih tawh khan, Indian Institute of Tropical Meteorology chuan uluk deuhin India rama ruahtui tlak dan an lo zirchiang tawh a, an hotu BN Goswami chuan kum 1950 aṭanga kum 2000 chhung khan India-ah hian ruahpui vanâwn (ni khata mm 100 vel sur) sur leh, ruahpui vânâwn aia nasa lehzual (mm150 aia tam ni khatah) te a tam tial tial a, chutihlai chuan ruahpui pangngai (moderate) a tlem tial tial tih thu a lo sawi tawh a ni.

Panel on Climate Change-in a tarlan dan chuan, kum 2050 aṭanga kum 2100 chhung hian nasa lehzualin ruah sur dan a inthlak dawn. Himalaya bawr velten ruahtui an dawn chu mm 250 aṭangin 500 vel thleng an dawng ang a, hmun ṭhenkhatah phei chuan mm 500 chuang an dawng ang, an ti.

Hetianga ruahtui mumal lo leh, a tlak tamna laia tam mangkheng tlak vak vak chhan hi climate change vang a ni tih an sawi a, sorkar laipui chuan climate change do hian theihtawp tak tak a chhuah duh lo tih an sawi. An tlak tamna hmuna mangan thlak khawp a sur lai hian, a tlak tlemna hmunah chuan khawkheng a nasa tial tial bawk dawn tih an sawi. Sorkar chu hmasawnna hna a thawhna hrang hrang climate change hre reng a, chu ngaihven, veng leh chutiang lo thleng thei laka himna ngaihtuah turin an ngen bawk.