Pollution vanga thihna a pung
World Health Organization-in a tarlan danin tun kum 10 chhung hian boruak bawlhhlawh avanga thihna a let li zetin a pung a, a la pung zel dawn. Boruak bawlhhlawhin a khawih nasat zual ramte chu India leh China te an ni.
WHO secretariat chuan, "Khawvel puma thihna thlentu lian, thlentir loh theih si chu boruak bawlhhlawh hi a ni. Kumtinin mi maktaduai 4.3 zette chu in chhung boruak bawlhhlawh avangin an thi a, ram ṭhang mekah thihpui an tam zual hle. Pawn boruak bawlhhlawh avanga thi hi mi maktaduai 3.7 zet an tling bawk," a ti.
Pawn leh in chhung boruak bawlhhlawh avang hian thi tura beisei loh, mahse thi thut emaw na chawp thuta thi (premature death) hi khawvel pumah maktaduai hnih chuang zet an awm niin WHO-in air quality chungchang a tihchhuahah tarlan a ni.
In chhung boruak bawlhhlawh (indoor air pollution) avang hian China-ah ringawt mi maktaduai 1.5-in an thih phah a, India-ah mi maktaduai 1.3 zet an tling. Chhunglam boruak bawlhhlawh avanga thi zawng zawng hmun thuma ṭhen hmun hnih zet hi India leh China-a mi a ni.
Boruak bawlhhlawh avangin chuap cancer pawh a pung a, thihpui pawh an tam tial tial niin WHO chuan a tarlang bawk. Kum 2005 aṭanga chhutin, chuap cancer avanga thi tawh zawng zawng zaa 30 zet chu boruak bawlhhlawhin a thlen a ni.
Indoor Air Quality hi ngaih pawimawh a ni a, in leh a chhehvel boruak tihna a ni. In chhung boruak bawlhhlawh siamtu lian ber ber chu meizial khu, chhungkuaa meizial zute aṭang te, in sakna hmuna lung insiam dan emaw in sakna hmanraw zinga Radon pe chhuak thei avang te, insak dan dik loh avanga boruak che vel thei loin hnâwng leh hmuar a siamina allergen a siam chhuah leh a kaihhnawih dang te hi a langsar zual an ni.