Mizoramah ngha­vawk chi thar

Mizoramah nungcha, ram danga awm ve lo tam tak a awm ngeia rin a nih ṭhin chu a taka finfiah zel a ni. Tunhnai khan Pachhunga University College-a Department of Zoology leh Departmental of Environmental Scien≠ces, Mizoram University ṭangkawp chuan Nghavawk chi thar, science khawvelin a la hmelhriat ngai loh an hmuchhuak.

Forest Dept, phalna lain Pachhunga University College-a Department of Zoology leh Departmental of Environmental Sciences, Mizoram University-a mithiamte chuan Dampa Tiger Reserve huam chhunga Keisalam leh Seling Luia sanghate an zirchiang a, nghavawk chi thar hi an hmu chhuak a ni.

Khawvel pumpuiah nghavawk chi hi nghakhing leh nghakulram (nghavawk chhungkaw zinga mi vek an ni a) chhiar telin chi 34 vel a awm a, Northeast bikah hian chi 12 vel awm anga ngaih a ni. He nghavawk hi a nung lai pang sir pangparh (pectoral fin) serthlum rawng a nih avangin a scientific hmingah Channa aurantipectoralis (serthlum rawng pangparh nei) vuah a ni.

He sangha hi Denis Van Lal≠hlimpuia, JRF, PUC leh Dr Samuel Lalronunga te chuan zirchiangin khawvel hmun danga mi leh kan chhehvel (Mizoram chhung leh a
ṭhenawmte) luia mite nen an khaikhin a, a danglam bik hle a ni tih an hrechhuak. Nghavawk dangte aia a danglam bikna chu a pang sir pangparh hi serthlum rawng a ni a, thil inrÓn (stripe) engmah a awm ve lo a; (Nghavawk dangah hian an pang sir pangparhah hian a v‚ng tan zawngin inrÓn a awm tlangpui). Hei bakah hian lateral line scales (a pang dung zawng phuhlip) hi nghavawk dang aiin a tam bikin, a lu-ah hian ëVí ang taka inrÓn a awm bawk.

Zirchiangtute hian, "He sa≠ngha hriat chhuah thar heti khawp≠a nghavawk dangte laka danglam si, khawvel hriat loha rei tak a lo awm hian khawvel hmun danga mithiam dangte mak tih pawh a hlawh hial a, zawh belhna pawh kan dawng nual. Tin, Mizoram luite hi khawvel tana a hlutzia a pholang a ni" an ti. An sawi zel danin "Mizote hian sangha hming kan kohna hi hming khat deuh chauh zel (Sarba, Dawntial, Nghavawk, Nghalim etc.) hian kan ko a, chumi hnuaiah chuan chi hrang tam tak an awm a ni tih hi kan ngaihtuah ngai tawh lo. Heng sangha hming kan koh hnuaiah hian chi hrang tam tak awmin kan ram lui, a bikin Chhimtuipui leh a pengah te hian, science khawvelin a la hriat loh pawh la awm nawk tura beisei a ni a, hetiang lam zir miten ṭan kan lak nasat a ngai khawp mai" an ti. He nghavawk chi hriatchhuah thar hi khawvel hriatah ni 04/08/2016 khan ëZOOTAXAí ah published a ni.

A danglam bikna

ν A pangparh hi serthlum rawng

ν A pangparhah inrîn (ṭial/ râng) engmah a awm ve lo

ν A pang dung tluana phuhlip a tam bik

ν A luah 'V' ang takin a dumin a ṭial