Western Indian Ocean a lum chak ber

Climate change chungchang zirbingtu te chuan Western Indian Ocean chu tuipui zinga lum chak ber a nih thu an sawi.

Western Indian Ocean hi a lum chak em avangin tuia cheng nungchate pawhin harsatna an tawk chho mek a, hetiang renga a kal chuan mihringte tan pawh a la pawi thei dawn a ni. Zanzibar-ah chuan sangha chu an chawpui ber pakhat a ni a, mahse an man nasat lutuk avang te, bawlhhlawh pung zel leh Western Indian Ocean lum chak lutuk avangin harsatn an tawk ṭan der tawh a ni.

Zir mite chuan Western Indian Ocean region hi tuipui aṭanga mihringte mamawh lak chhuahna hmun pawimawh ni mah se, tunah chuan a harsatna ber hmun a nih tawh niin an sawi. Hei hian he lai region bakah Africa khawmualpui thlengin a ngawng a, ram hrang hrang - Somalia, Kenya, Tanzania, leh Mozambique-te pawhin harsatna hi an hmachhawn mek. Island state pawh an bang bik lo a, Comoros, Madagascar, Seychelles, Mauritius leh Réunion-te chu an hmabak ako hle tih an sawi.

Heng rama cheng mi maktaduai 60 vel zet te hi tuipui ringa eizawng an nih vangin harsatna anhmachhawn hi a namai lo hle. Heng region-ahte hian nungcha an chereu chak em vangin mihringte tan pawh khawsak harsatna hmunah a chang thei dawn a ni. Marine specialist scientist Prof Mike Roberts chuan, "Africa khawmualpui hian environment chereu zel tur veng chung zela hmasawnna a kalpui loh chuan a hmabak a thim hle dawn a ni" a ti. Roberts hi Western Indian Ocean zirbingtu leh Marine Food Security lama research beitu zinga mi a ni a, a thusawi hi rintlak hle tura ngaih a ni.

Western Indian Ocean lum chak lutuk hian ngawng lian pui pui a nei thei dawn a, a pumpelhna ngaihtuahin mithiamte chu an hmanhlel hle tawh a ni.

Indian Ocean Marine Research Institute chu Perth, Australia-ah din a lo ni tawh a, staff pawh 100 chuang zet an awm. Heng mite hian kawng hrang hrangin zirchianna an nei a, mihringte leh nungchate tana harsatna thleng nasa lutuk tur pumpelhna tur kawng an dap reng bawk.