
Lockdown chhungin Cybercrime a pung
Covid-19 vanga lockdown chhungin state hrang hrangah Cybercrime a pung nasa hle a, kum 2019 aiin nikum lamah khan pung nasa zawkin kuminah pawh a la pun belh zel a ni.
Official data aṭanga a lan dan chuan lockdown hma aiin Punjab-ah chuan a let thumin Cybercrime hi a pung a, Chhattisgarh-ah pawh a letin a pung bawk. Bihar-ah chuan 20% in a pung a, mi ṭhenkhatin an chhut dan (official estimate ni lo) chuan Madhya Pradesh-ah 70% vel laiin a pung bawk a ni. West Bengal leh Assam lam dinhmun pawh chutiang vel ni chuan an chhut.
Heng pawikhawihna thlen ṭhin dan hi kawng liin an ṭhen hrang a, chungte chu:-
1. Agency awm tak tak lo hmingin eitur, damdawi, oxygen leh mamawh dangte tawktara hmanga inbumna.
2. Online transaction hmanga midang pawisa laksak.
3. Social media-ah IAS leh IPS emaw, milangsarte hming emaw hmanga account lem siama midangte bum.
4. Mipat hmeichhiatna rawng kai thlalak leh video emaw hmanga midangte vau, a bikin hmeichhiate an thlalak ṭha lo hmanga tham.
Hetiang chi case hi sawi tur India ram hmun hrang hrangah a tam hle a, cheng nuai za tam tak inlak sak chungchangte pawh state hrang hranga hetiang lam buaipuitute chuan an tarlang nual a ni.