Science vanga lar ka ni - Stephen Hawking
Scientist ropui Stephen Hawking chuan science vanga lar leh khawvelin a hmelhriat a nih thu a sawi. English pachal Stephen Hawking hi March 14 khan a chenna Cambridge-ah motor neurone disease natna avangin kum 76 mi niin a thi a, khawvelin a ngaisang a, a chanchin hi a dai tawh ngai lo ang.
Stephen Hawking hi mathematics lamah mi bik a ni a, theoretical physicist lar tak a ni bawk. Hetih rual hian amah Stephen Hawking chuan science vanga khawvelin a hmelhriat leh lar a nih thu a lo sawi tawh a ni. Cambridge University-a professor ni ṭhin hi Black Hole chanchin zirbingtu zinga mi a ni a, he a zirchianna avang hian hriat a hlawh hle. Hawking chuan black hole zawng zawng hi an dum vek kher lo tih zirchianna aṭangin a hmuchhuak a ni. Hetih rual hian scientist dangte angin thil hmuhchhuah liam tham sawi tur a nei lo thung.
Hawking chuan Black Hole hian energy a pechhuak tih hmuchhuakin, a hmingah pawh 'Hawking Radiation' tih a ni. Big Bang hun laiin Mini-Black Hole an awm a, hengte hi an sa em em a ni a ti bawk. Kum 1970 chho khan particle leh light ṭhenkhat chu Black Hole hian a hip khawm ṭhin tih a sawi a, mahse hei hi U.S physicist Leonard Susskind chuan a pawmpui lo thung.
Stephen Hawking hi 'The Big Bang Theory' avangin khawvelin a hmelhriat a, Black Hole chanchin thlenga zir bingtu a nih avangin a chanchin hi a dai tawh ngai lo ang. Science leh mathematics lamah mi bik a a nihna te, khawvela lehkhabu lar ber pawl 'A Brief History of Time' a ziah avang tein hriatreng a hlawh tawh dawn a ni.