Science & Environment ; Astronomer-te'n a vawi khatna atan Arsi lian tak puak darh lai an hmu

Van thengreng hla taka arsi lian an thi ṭhin tih thu hi chu kan chhiar tawhin kan hre fur tawhin a rinawm. Mithiamte chuan an zirchian ṭhin ang leh theory tam tak an neih tawhna ṭhin chu an mit ngeiin an hmu tlat mai.

January 6-a 'Astrophysical Journal' an tihchhuaha an tarlan dan chuan Astronomer-te chuan a vawi khatna atan arsi lian tak puak lai an hmu tlat mai.

Kan chenna khawvel aṭanga light year maktaduai 120 laia hlaa awm, NGC 5731 galaxy-a arsi sen lian tak puak lai chu telescope aṭangin an en a, type-2 supernova-in a puak darh niin an tarlang. Scientist-te chuan arsi puak chu Ni(Sun) aiin a let 10 laiin a lian zawk tih an sawi a, a lairila awm hydrogen, helium leh element dangte a kan hnuah a puak ta a ni, an ti.

An zirchianna kaihruaitu Wynn Jacobson-Galan chuan,"Arsi lian tak an thih dan kan hriatthiam dan chuan hei hi 'breakthrough' a ni. A vawi khatna atan, arsi lian tak mai puak lai kan hmu a ni," tiin a sawi.

CNN-in an tarlan dan chuan he arsi hi a puak darh hma ni 130-ah a awm dan danglam tak chu astronomer-te'n an hmu tawh a ni. Kum 2020 nipuiah khan The University of Hawai Institute for Astronomy Pan-STARRS telescope aṭangin he arsi hi an hmu a, kum 2020-ah vek hian arsi puak lai chu, chu telescope hmang chuan an hmu ta a ni.