Scorpions hla chuai thei lo chu ‘Wind of Change’
‘The Wind of change is blowing through this continent. Whether we like it or not, this growth of national consciousness is a political fact’
He thu hi British prime minister, Harold Macmillan-a’n kum 1960-a South African parliament-a a thusawi a ni. British chuan Africa hmun hrang hranga thuneihna a chan chu a ram mite hnenah a pe chho mek a, chutiang bawkin South Africa pawh anmahnia thuneihna keng tura kalsan a tum ṭan lai, danglamna thlentu thlifim a thawt heuh heuh lai.
Mi tam tak chuan Macmillan thusawi leh, kum 1989-a Berlin Bangpui (Berlin Wall) chhut chhiat hnu lawka Scorpions band-in ‘Wind of Change’ hla an phuah chhuah hi inzawmna neiin an hre lo a, chîk deuha en a, a kaihhnawih hrang hrangte nena thlir chuan inzawmna a nei ngeiin a lang. British sorkarin Decolonization a kalpui chhan ber kha US-in a nawr vang a ni. US-in decolonize kalpui tura British a nawrna chhan chu Communism ep nan a ni. Communism chuan colonization a duh lo a, British-in a awp mipuiten British aṭanga zalênna an beisei mekna hmuna Communism a luh fuh chuan USSR influence a zau phah dawn a, chu chu US tan chuan thil pawi tak a ni.
Communism leh khawthlang democracy inepna kal zelah kum 1989 Feb thla khan East leh West Germany daidangtu Bangpui chu ṭhiah a ni a, Communist Germany leh zalênna Germany te an inzawm. Chumi hnu thla thumah chuan Union of Soviet Socialist Republic (USSR) khawpui Moscow-ah Moscow Music Peace Festival a awm a, pui rem rem hle. Khawvel ram hrang hrangah TV-a pek chhuah a ni a, MTV pawhin US-ah a tichhuak. He festival-ah hian a hunlai band lar ber ber - Ozzy Osbourne, Motley Crue, Cinderella, Scorpions leh Skid Row te an zai; USSR-a khawthlang heavy metal band larte an vawi khat perform-na a ni. Moscow-a an perform hnu lawkah ‘Wind of Change’ hla hi Scorpions-a an singer, Klaus Meine chuan a phuah ta a ni.
Hetihlai hian an guitarist Rudolf Schenker thusawi erawh a dang deuh. Kum 1988-a Soviet Union-a tour nei tura an chhuah aṭangin bul a ṭan. Kum 1988 khan Savage Amusement album an tichhuak a, hemi tilar hian USSR hi fang kual turin an inpuah chah a, Leningrad (tuna St. Petersburg) an thleng tawh a, chutihlai chuan thuneituten an tour tur hi an tihtawpsak. Schenker chuan, “Kum 1989-a Moscow Music Peace Festival-a kan han kal leh chu thil a lo danglam nasa tawh hle mai. Chutianga thil inthlak kan hmuh aṭang chuan ‘Wind of Change’ hi a rawn piang ta a ni,” a ti.
‘Wind of Change’ hla hi Scorpions album 11-na, Crazy World-a mi a ni a, album hi kum 1990 khan an tichhuak a, ‘Wind of Change’ hla bik hi single-in 1991 January-ah an tichhuak. Hemi kum, August thla khan USSR roreltu Mikhail Gorbachev chu paihthlak tum a ni a, mahse an hlawhchham. Hemi hnu lawk aṭang hian ‘Wind of Change’ hi a lar chho ta a ni. He hla hi copy maktaduai 14 lai hralh a ni tawh a, Scorpions hian kum 1991 khan an hla, Gold Record chu Mikhail Gorbachev-a hnenah an pe ve ta nghe nghe.
He hla thua ‘Moskva’ hi Moscow khawpui laia luang tlang lui hming a ni a, Moscow tih pawh hi Moskva tih aṭanga rawn kal a ni. Gorky Park hi Moscow-a park lar leh an ngaihhlut hmun a ni a, Maxim Gorky hming an chawitir.