Scorpions hla chuai thei lo chu ‘Wind of Change’

‘The Wind of change is blowing through this continent. Whether we like it or not, this growth of national consciousness is a political fact’

He thu hi British prime minister, Harold Macmillan-a’n kum 1960-a South African parliament-a a thusawi a ni. British chuan Africa hmun hrang hranga thuneihna a chan chu a ram mite hnenah a pe chho mek a, chutiang bawkin South Africa pawh anmahnia thuneihna keng tura kalsan a tum ṭan lai, danglamna thlentu thlifim a thawt heuh heuh lai.

Mi tam tak chuan Macmillan thusawi leh, kum 1989-a Berlin Bangpui (Berlin Wall) chhut chhiat hnu lawka Scorpions band-in ‘Wind of Change’ hla an phuah chhuah hi inzawmna neiin an hre lo a, chîk deuha en a, a kaihhnawih hrang hrangte nena thlir chuan inzawmna a nei ngeiin a lang. British sorkarin Decolonization a kalpui chhan ber kha US-in a nawr vang a ni. US-in decolonize kalpui tura British a nawrna chhan chu Communism ep nan a ni. Communism chuan colonization a duh lo a, British-in a awp mipuiten British aṭanga zalênna an beisei mekna hmuna Communism a luh fuh chuan USSR influence a zau phah dawn a, chu chu US tan chuan thil pawi tak a ni.

Communism leh khawthlang democracy inepna kal zelah kum 1989 Feb thla khan East leh West Germany daidangtu Bangpui chu ṭhiah a ni a, Communist Germany leh zalênna Germany te an inzawm. Chumi hnu thla thumah chuan Union of Soviet Socialist Republic (USSR) khawpui Moscow-ah Moscow Music Peace Festival a awm a, pui rem rem hle. Khawvel ram hrang hrangah TV-a pek chhuah a ni a, MTV pawhin US-ah a ti­chhuak. He festival-ah hian a hunlai band lar ber ber - Ozzy Osbourne, Motley Crue, Cinderella, Scorpions leh Skid Row te an zai; USSR-a khawthlang heavy metal band larte an vawi khat perform-na a ni. Moscow-a an perform hnu lawkah ‘Wind of Change’ hla hi Scorpions-a an singer, Klaus Meine chuan a phuah ta a ni.

Hetihlai hian an guitarist Rudolf Schenker thusawi erawh a dang deuh. Kum 1988-a Soviet Union-a tour nei tura an chhuah aṭangin bul a ṭan. Kum 1988 khan Savage Amusement album an tichhuak a, hemi tilar hian USSR hi fang kual turin an inpuah chah a, Leningrad (tuna St. Petersburg) an thleng tawh a, chutih­lai chuan thuneituten an tour tur hi an tihtawpsak. Schenker chuan, “Kum 1989-a Moscow Music Peace Festival-a kan han kal leh chu thil a lo danglam nasa tawh hle mai. Chutianga thil inthlak kan hmuh aṭang chuan ‘Wind of Change’ hi a rawn piang ta a ni,” a ti.

‘Wind of Change’ hla hi Scorpions album 11-na, Crazy World-a mi a ni a, album hi kum 1990 khan an tichhuak a, ‘Wind of Change’ hla bik hi single-in 1991 January-ah an tichhuak. Hemi kum, August thla khan USSR roreltu Mikhail Gorbachev chu paihthlak tum a ni a, mahse an hlawhchham. Hemi hnu lawk aṭang hian ‘Wind of Change’ hi a lar chho ta a ni. He hla hi copy maktaduai 14 lai hralh a ni tawh a, Scorpions hian kum 1991 khan an hla, Gold Record chu Mikhail Gorbachev-a hnenah an pe ve ta nghe nghe.

He hla thua ‘Moskva’ hi Moscow khawpui laia luang tlang lui hming a ni a, Moscow tih pawh hi Moskva tih aṭanga rawn kal a ni. Gorky Park hi Moscow-a park lar leh an ngaihhlut hmun a ni a, Maxim Gorky hming an chawitir.