World Endangered Species Day Mizoramah ramsa mang tawha ngaih a tam

India hmarchhak hi nungchate tana hmun ṭha nia ngaih a nih mek lai leh, Mizoramah ngei pawh nungcha la hmuhchhuah loh tam tak awma ngaih a nih mek laiin, tunhmaa Mizorama awm ṭhin, tun hnua hmuh tur awm tawh lo a tam hle a, chung zingah dolphin chi khat, Ganges River Dolphin, Mizoten zâwngdulinu kan tih pawh a tel.

Mizoten sapelh kan la chîn avang te, ramngaw leh kan luite kan suasam nasat tak avangtein an mang mek a, an mang tawh a, dinhmun derthawngah eng emaw zat an la ding mek. Mizoten a hming chauh kan hriat tawh, a tak hmuh tur awm tawh lo eng emaw zat a awm tawh a, Deptt of Zoology, Pachhunga University College te chhinchhiah danin, samak (rhinceros), sangai (eld's deer), sapeng (hog deer), zawngdulinu (ganges river dolphin) te chu Mizoram aṭanga extinct (mang tawh) zinga mi an ni.

Hei bakah hian ramngaw tihchereu avanga ei tur a vân tak avang te, an seh tur ramsa dangte kan kah nasat avanga Mizorama hmuh tur awm tawh mang lo te, kan lui tuite tûr leh thil dang hmanga kan suasam nasat avangten sa leh ramsa tam tak chu hmuh tur an awm mang tawh lo. Tunhmaa Mizo pasalṭhate ram chhuah chhan ṭhin ramsial leh saite chu hmuh a ni tawh ngai mang lo. Sakei lam chi tam tak pawh hmuh ngai tawh mang loh an awm nual a, chung zingah chuan keipui (tiger), kawlkei (leopard), kêlrâl (clouded leopard), keisen (golden cat) leh sa tê (marbled cat) te pawh an tel. Heng hote hi Mizorama nungcha lam zir mite chuan Rare an tih huang chhungah an dah a, hmuh zen zen tawh lohte an ni. Chinghnia kan tih (Mizote chinghnia leh Sapho Wolf a inang lo), Indian wild dog pawh hmuh tur awm zen zen tawh lo Rare zinga mi an ni.

Mizorama hmuh tur vâng tawh tak chi, Uncommon zingah ngharbawr (fishing cat), vawmsai leh samang (Himalayan black bear leh sun bear) te, sahram lam chi (otter lam)) te, zâmphu (bear cat) te, pawh an tel.

Kan rama nungchate hi kan humhalh loh chuan an mang belh zel dawn a, kan ram hlutna a tihniam tial tial dawn tihna a ni. Humhalh hian silai leh thang hmanga tihhlum loh mai piah lamah an chênna ramngaw kan humhalh a ngai. Tun ang zela kan kal chhoh chuan hun rei loteah Mizorama nungcha hlu tak takte hi a hming bak, a tak hmuh tur awm lo tam tak a awm thuai dawn a ni.