Khawvel nungchaten Mang rupna hmachhawn
Mithiamte chuan he leia nungchate hian mang rupna ṭum rukna an hmachhawn mek niin an hria a, tun kum zabi lo awm leh turah hi chuan khawvela nungcha hmun lia ṭhen hmun thum chu an mang dawn niin an sawi.
Khawvel lo indin chhoh tirh aṭangin nungcha mang rupna hi ṭum nga hmachhawn a ni tawh a, a ṭhen chu arsi themin khawvela a sut vang te, tlangkang avangte a ni. A ṭum ngana kan hmachhawn mekah hi chuan khawvel pawn lam emaw, leilung inthlak danglam burh vang emaw ai mah chuan mihring khawsak danin a zir loh vanga lo thleng tur niin an ngai.
Proceedings of the National Academy of Sciences-a tihchhuah, Universidad Nacional Autónoma de México-a professor, Gerardo Ceballos leh Stanford University biologist Paul Ehrlich te ziakah chuan nungcha ṭhahnem tak chuan pun lam aiin kiam lam an pan a, an ram chên theihna pawh a zim tial tial. Heng mithiam pahnihte hian an ziak danah chuan mammal, sava lam chi, amphibian lam leh laiking lam chiho, chi 27,600 te chu pun lam aiin kiam lam an pan a, chu mai bakah an ram, an chên theihna pawh a tlem tial tial a ni.
Mithiamten an zirnaah chuan mammal lam chi, chi 177 te chuan kum 1900 aṭanga 2015 chhung khan an chênna ram zaa 30 ngawt an hloh tawh a, heng chi zinga zaa 40 te chu nasa takin an tlem tawh bawk. Nungcha mang rupna hi a hmaa mithiamten an lo ngaihtuah aiin a nasat hmel dawnin an hria a, chubakah he mang rupna hun hi tun aṭangin a inṭan tawh niin an sawi bawk.
African Elephant ang chi hi kum zabi 20-na tir lam kha chuan Africa-ah hian maktaduai khat vel an awm a, tunah chuan nuai li vel chauh an ni. Hmun tam takah ramsa leh nungcha mang ta sawi tur an awm zel a, tun aṭanga kum 40 a liam leh chuan tuna ramsa awm zawng zawng zatve chauh an awm tawh dawn nia chhut a ni.