Hnah pian hrang hrang chhan chhui

Macquarie University chuan thing leh thlai hnah te chi hrang hranga an pian chhan an chhuiah, pian dan chi hrang hrang an neih chhan hi a hmaa ngaihdan leh rindan lo awm tawh piah bak thil tam tak a awm a ni tih an sawi.

Sydney, Australia-a Macquarie University-a an professor, Ian Wright chuan, “Ngaihdan tlang­lawn leh lo hriat tawh danah chuan thing leh hnimten hnah pian chi hrang hrang an neih chhan hi tui an hmuh ṭhat dan leh khawlum danin nghawng a nei tih a ni ṭhin a, kan han zirchian aṭangin, hei hi a dik mai bakah, hei mai chauh lo pawh hi thil tam tak a awm a ni,” a ti. Ngaihdan lo awm sa chu a dik tih nemngheh pahin, Ian Wright chuan, “Changel hnah hi a hlai em em bikna chhan chu changel lam chi reng reng hi hmun lum leh tui hmuh tamna awlsamna hmuna ṭo an ni. Tui an hmuh ṭhat phawt chuan hnahte hian len theih lam chin an nei lem lo a ni,” a ti.

“Khawvawt leh khaw­­lum hian khawvel hmun hrang hranga hnah pian­­ziaah nghawng an nei lian hle,” tia Wright hian sawiin, “Kan hmuh chhuah thar pawimawh tak mai chu khawlum aiin khawvawt hian hnah pianziaah nghawng a nei lian zawk. Zana khawvawt lutuk tur hlauh­na hian hnah pianziaah chhun lam khawlum aiin nghawng a nei lian zawk a ni,” a ti.

Photosynthesis hi hnah­teah chuan a pawi­mawh hle a, ni êng hmang­a chaw an insiamna a ni. Dr. Wright chuan, “Hnah chungchanga ril leh­zual hre tur chuan photosynthesis hi kan hriat­chian lehzual a pawimawh hle. Khaw­vel sik leh sa inthlak zelah hnahten ṭha zawkin engtin nge hna an thawh zel dawn tih hriat chungchangah pawh pho­to­synthesis hriatchian lehzualna aṭangin min pui thei dawn a ni,” a ti.