2016-17 Mizoram budget cheng vbc. 8038.39 Mizoram sorkarin NEDP a kalpui tan dawn
Finance minister Lalsawta chuan nimin Assembly session-ah kum 2016-17 atana Mizoram budget tura ruahman cheng vbc. 8038.39 a pharh a; kum 2015-16 budget cheng vbc. 7576.56 aiin vbc. 461.82-in a tam. Sorkarin 2016-17 aṭangin New Economics Development Policy (NEDP) a kalpui ṭan dawn.
Finance Minister chuan, kum 2016-17 aṭangin NEDP kalpui a nih dawn thu sawiin, "He policy hi kum nga atana ruahman a ni a, NLUP leh sorkar department dangte'n hna pawimawh an thawh mekte hlâwk zawka kalpui a nih theihna atan ruahman a ni. Kum 2016-17 chhungin he policy atan hian cheng vbc. 250 dah a ni," a ti.
Lalsawta chuan, kum 2016-17 chu sorkar kum kal mek ang thoin, sum dinhmun siamṭhatna atan development work leh sum ngai hnem chite kalpui rih lo a, sum dinhmun ṭha zawk leh duhawm zawka sorkar a awm theihna atan hmalak kum, Years of Consilidation-ah puan a nih tur thu a sawi.
Mizoram chu thawh chhuah nei tam lo state a nih avangin sum hnár thar zawn kawngah theihtawp chhuah a ngai tih sawiin Lalsawta chuan, "Chhiah kan lâk ṭhin hrang hrangte pawh tihpun chhoh hret hret a ngaih dawn bakah, chhiah ni lo, thil dang aṭanga kan lak luhte pawh tihpun zel a ngai dawn a ni," a ti.
Finance Minister chuan, Mizoram sum hnárte a len tawk loh avangin, sum neih ang angte renchem leh daihzâi taka hman thiam a pawimawh tak zet tih sawiin, "Sorkar hian inrenchemna chungchanga a thupek chhuah tawhte tipuitling ngei turin hma a la zel a, a tihpuitlin ngei pawh beisei a ni," a ti a; sum renchem kawnga theihtawp an chhuah zel tur thu a sawi.
Mizoram leiba dinhmun a tlakhniam zel thu sawiin Lalsawta chuan, "GSDP hi leibat chungchanga sorkar sum dinhmun hrisel dan tehna hmanrua ber a ni a, heta ṭanga a lan dan chuan, kan leiba dinhmun hi kum tinin a ṭha telh telh a ni," a ti.
Finance Minister hian budget a pharh zawhah thuthar thehdarhtute Assembly Annexe conference hall-ah a kâwm nghal a, budget a pharh tâk chungchang a sawifiah. Lalsawta chuan, April 2016 aṭangin Entry Tax lak tum a nih thu a sawi rualin, "Parliament-ah GST (Goods and Service Tax) pass a nih erawh chuan kan la thei lo ang," a ti.
Zawhna chhangin Lalsawta chuan, thlarau MR an tihtawp aṭangin sorkarin cheng vbc. 58 a hum theih thu a sawi a; sum inrenchemna an kalpuinaah mipui hrêk zawnga tih an tum loh thu a sawi bawk.
Kum 2016-17 budget atana ruahman cheng vbc. 8038.39 hi Revenue Receipt aṭangin vbc. 7672.48 leh Capital Receipt aṭangin vbc. 393.45 hmuh beisei a ni.
Revenue receipt atana sum hmuhna tura ruahmante chu - state chhunga chhiah tlingkhawm (State's Own Tax Revenue) aṭangin vbc. 331.19, sorkar laipuia chhiah tling khawm aṭanga Mizoram chan tur (Share of Central Taxes and Duties) aṭangin vbc. 2627.17, chhiah ni lo aṭanga state-in a thawh chhuah (State Own Non Tax Revenue) aṭangin vbc. 279 leh sorkar laipui aṭanga grant-in-aid aṭangin vbc. 4435.06-te a ni.
Revenue receipt aṭanga sum hmuh tura beisei cheng vbc. 7672,48 aṭang hian Mizoramin a thawh chhuah ve tura beisei chu cheng vbc. 610.25 a ni a, chu chu 7.59% a ni. Chhiah hmuhna tura beisei tamnate chu - state sales tax aṭangin vbc. 165, motor spirit leh lubricant aṭangin vbc. 30 leh excise duty aṭangin vbc. 43.08-te a ni.
Capital receipt atana sum hmuhna tura ruahmante chu - NABARD, Open Market Borrowing, etc.
aṭanga loan a pûk tur aṭangin cheng vbc. 331.27, Central sorkar aṭanga Loan and Advances aṭangin vbc. 29.34 leh state sorkarin loan a pûktir aṭanga sum hmuh let tur cheng vbc. 32.84-te a ni.
Sum hmanna tura ruahman chu Non Plan hnuaia sorkar hnathawk hlawh leh office inenkawlna tur hrang hrang atan cheng vbc. 4469.18; loan rulhna tur, buhfai leina tur, loan pek chhuah tur, tui pump-na tur, etc. atan vbc. 655.27; hmasawnna hnathawhna atan vbc. 1172.80 leh Plan hnuaia sorkar hnathawk hlawh tur leh inrelbawlna atan vbc. 1921.11 leh CSS scheme, Plan hnuaia dah remchang lote tan nuai 29-te a ni.
2016-17 budget ruangám
I. Revenue Receipt
1) State Own Tax Revenue Rs. 33,118.80 lakhs
2) State Own Non Tax Revenue Rs. 27,906.00 lakhs
3) Devolution of Central Taxes & Duties Rs. 1,62,717.00 lakhs
4) Grant-in-Aid from GOI Rs. 4,43,506.03 lakhs
Total of Revenue Receipt Rs. 7,67,247.83 lakhs
II. Capital Receipt
5) Public debt Rs. 36,061.00 lakhs
6) Loans & Advances Rs. 3,284.30 lakhs
Total of Capital Receipt Rs. 9,345.30 lakhs
Grand Total of Receipt Rs. 8,06,593.13 lakhs
III. Expenditure
1) Revenue Account Rs. 6,38,857.08 lakhs
2) Capital Account Rs. 1,30,920.66 lakhs
3) Public debt Rs. 31,005.79 lakhs
4) Loans & Advances Rs. 3,055.00 lakhs
Total Expenditure Rs. 8,03,838.53 lakhs
Budget dinhmun tlangpui
- Mizoramin a thawh chhuah ve tura beisei - cheng vbc. 610.25.
- Kum 2016-17 a Mizoram leiba tura chhût - cheng vbc. 7290.17.
- Revenue surplus cheng vbc. 18.91 awm tura beisei a ni.
- Fiscal deficit cheng vbc. 23.01 awm tura beisei a ni.
- NLUP hnuaia hna pawimawh bikte thawhna atan vbc. 30 dah a ni.
- Mizorama Lokayukta dinna atan cheng nuai 159.34 dah a ni.
- New Economics Development Policy atan cheng vbc. 250 dah a ni.
- The Mizoram Entry Tax hnuaiah April aṭangin chhiah lak thar tum a ni.
- Sorkar hnathawkte inrêlbawlna leh hlawh atan cheng vbc. 6390.58 ruahman a ni.