July 1-ah dan thar 3 hmang ṭan dawn

Mizoram Police chuan July 1, 2024-a hman ṭan tur, misual leh dan bawhchhiate hremna dan thar (major criminal law) Bharatiya Nyaya Sanhita (BNS), Bharatiya Nagarik Suraksha Sanhita (BNSS) leh Bharatiya Sakshya Adhiniyam (BSA) hman a nih theih nan Mizoram sorkarin theihtawp a chhuah thu a tarlang.

Mizoram Police chuan, dan thar hman chung­changa hmalakna atan Police Headquarters (PHQ) hnuaiah committee panga - Legal Issues, Technology Upgradation, Training, Digital Investigation leh Financial Implication-te din a nih thu a tarlang a, "Mizorama district hrang hranga police mi leh sa 1,492 hnenah training vawi 55 buatsaih a ni tawh a, police station staff leh supervisory officer zinga 93% training neihpui a ni tawh," a ti. Kohhran, sikul leh NGO-te mi leh sa 1,965 training neihpui an ni tawh bawk.

Bharatiya Nyaya Sanhita (BNS)-in Indian Penal Code, 1860 a thlak dawn a, Bharatiya Nagarik Suraksha Sanhita (BNSS)-in Code of Criminal Procedure, 1973 thlakin, Bharatiya Sakshya Adhiniyam (BSA)-in Indian Evidence Act, 1872 a thlak dawn a ni.

BNS hian section 358 (IPC-in section 511) a nei a, dan bawhchhiat theihna chi 20 belh niin, lung-in tàn theihna 33-a tihpun a ni. Vantlang hna thawk (community service)-a inhrem theihna tur dan bawhchhiatna chi ruk dah belh a ni a, inhrem ngei ngei ngaihna chi 23 dah belh a ni bawk.

BNSS-in section 531 (CrPC-in section 484) a nei a; police-in mi an kawl theih chhung tur chu dan an bawhchhiat azirin ni 15-90 a ni.

MIZORAM POLICE TARLANTE

▶ Mipui náwlpui leh police mi leh sate tana inzirna turin dan thar pathuma pawimawh zual lâwr khawmna awareness video (English leh Mizo) siam a ni.

▶ Case investigating officer (IO)-te hman tur booklet 'Compendium of Forms for IOs leh Handbook for IOs siam niin, police unit tinah thawn a ni.

▶ FIR, zero FIR leh e-FIR, investigation tih laia video leh thlalak dan tur, statement record dan, FIR ziah luh, pawngsual leh mipat hmeichhiatna kaihhnawih chhuina, POCSO Act kaihhnawih leh naupang laka hleilenna thil te, chargesheet theh luh chungchangah thuchhuah/thupek (standing order) paruk tihchhuah a ni tawh.

▶ Offline CCTNS system-a dan thar pathum hmanna tur patch-te hlawhtling takin enchhin a ni tawh a, police station tinah hman theihin bun vek tawh a ni.

▶ CCTNS system integrator thar ruai tura hmalak mek a ni.

▶ Mizoram Police chuan mobile forensic van pali a lei tawh a, Aizawl, Lunglei, Champhai leh Kolasib district-ahte dah a ni.

▶ Aizawl, Lunglei leh Champhai SP-te'n dan bawhchhiatna lian thamah uluk takin crime scene videography an ti ṭan tawh.

▶ District police leh police station tina awm turin video center ruahman a ni.

▶ BNSS hmang turin Mizoram sorkarin a pawm tawh a, Law and Judicial department-in June 21, 2024 khan hriattirna a tichhuak.