Mizoram Assembly session a ṭiak Hmasawnna a sawi tak tak thei loh - CM
September 1, 2020-a ṭan, Mizoram Legislative Assembly session chu nimin khan a ṭiak. Session tàwp ní hian chief minister Zoramthanga chuan, Covid-19 léng vangin hmasawnna sawi tak tak theih a nih loh thu a sawi.
Chief Minister chuan, 'The Mizoram Fiscal Responsibility and Budget Management (Amendment) Bill, 2020' pu lûtin, House pawmpuina a dil pahin thu a sawi a; kum 2018-ah sorkarna siam ṭan mah se, Krismas-in a nan zui avangin kum 2019 aṭanga sorkar ṭan ang vel an nih thu sawiin, "Kan sorkar hma 13th Finance Commission hun lai, Congress unaute'n sorkarna an lak laiin centre tax share a ṭha lo a, an mangang. 14th FC-ah central tax share tihsan a ni," a ti.
14th FC hnuaiah Congress sorkar an vanneih thu sawiin CM Zorama chuan, "An hun hnuhnung lamah sum dinhmun a ṭha a, an Finance minister Pu Sawta mi fel leh mithiam a ni. Chu nena ṭangkawp chuan an sum dinhmun pawh a ṭha. Kan rawn kal a, kan vanduaina chu, 7th Pay kan tihpuitlin bakah, central sum dinhmun a ṭhat loh avangin Finance Commission-in kan sum hmuh tur a ruahman vbc. 800 chu min paihsak a ni," a ti a, sum dil belh mah se, a la hlawhtlin theih loh thu a sawi.
Chief Minister chuan, Covid-19 léng vangin sorkar laipuiin Mizoram a puih theihna tur zat a pek theih loh thu an hrilh tih sawiin, "Tunah chuan development pawh a sawi tak tak theih loh. Central lamin min pek ṭhin min pek hleih theih dawn loh thu leh keini lam pawhin kan lak khawm ṭhin kan lak khawm theih dawn loh thu an sawi. Covid-19 vanga harsatna naménlo vangin bill ka rawn put luh hi pass a ngai a ni. Finance Minister fel vang emaw, fel loh vang emaw pawh a ni lo," a ti.
Harsatna karah sorkar laipuiin a theih ang anga sum a rawn pek thu sawiin Zoramthanga chuan, "Keini pawhin External Aided Project (EAP) aṭangtein kan dil. Heta kan budget hi chu a chî tur a ni a, central-ah vbc. sing tél a awm. Supplementary Demand neih a pun tam poh leh kan talent kan tisang tihna a ni. Tunah hian EAP hnuaia kan dawn tur Urban Transport-ah vbc. 1,900, Tourism-ah vbc. 1,000 leh Sports-ah vbc. 1,250 a awm," a ti a; harsatna karah a theih ang anga hmasawnna kalpui a nih thu a sawi.
ZPM Legislature Party (ZLP) leader Lalduhoma chuan, 'The Mizoram Fiscal Responsibility and Budget Management (Amendment) Bill, 2020' chu sorkarin khuahkhirhna awm mang loa sum an hman lohna atan sorkar laipuiin kum 2003-ah a pass tawh thu a sawi a, "Khatih laia sorkar - MNF khan an hmang duh lo a, financial management-ah an hlawhchham em avangin kum 2006 khan central sorkarin a pass luihtir a ni. Kum 2005-06 ah fiscal deficit 12.32% a ni a, hei aia sang ka la hre lo," a ti.
Lalduhoma chuan, kum 2008-09 ah sorkar laipuiin fiscal deficit 3%-a tlakhniamtir tura a tih thu sawiin, "Congress an sorkar a, Finance minister Pu Sawta'n 1.8%-ah a tihniam thei, a fakawm. MNF an sorkar leh a, kum khat chhung lekin 8.3%-ah a chho leh a ni. Covid-19 thlen hmain engtin nge hetiang a nih theih tih hi ka zawhna a ni. MNF hian Finance Minister ṭha an nei ṭhin lo em ni," a ti a; GSDP punna pawh MNF sorkar hlimah 25.38% a nih laiin, kum khat chhungin 19.44%-ah a tlakhniam thu a sawi.
Congress Legislature Party leader Zodintluanga Ralte chuan, MNF sorkar chu inrenchemna kalpui tak tak loah a puh a, "Health department-in Covid-19 dona atana an sum hmante kan en a, radio wireless set khat Rs. 6,00,000 chuang te, deep freezer pakhat Rs. 4,30,000-te'n an lei. Hengte hi Finance Minister hian a hria em? Chawpchilh taka Health department audit an ngaih chhanah ka ngai. Fiscal management kan ti tak tak dawn a nih chuan Finance-in department dang an control ṭhat a ngai dawn," a ti.
Assembly session khaikhawmna
• House-a chhàn chi zawhna 239 lutin, 237 pawm a ni a, pahnih hnâwl a ni
• House-a chhan turin zawhna 60 tihchhuah a ni a, pariat chhân hman a ni
• Ziaka chhàn chi zawhna 58 lutte pawm vek a ni a; House-a chhàn chi 157 chu ziaka chhàn tura dah a ni.
• Starred question zingah department-in an chhàn loh panga leh unstarred question an chhàn loh pathum a awm
• Bill pariat a lut a, pass vek a ni
• Report panga pharh a ni
• Paper 13 pharh a ni
Session-a bill pass tharte
• The Mizoram Fiscal Responsibility and Budget Management (Amendment) Bill, 2020
• The Court Fees (Mizoram Amendment) Bill, 2020
• The Mizoram Salaries, Allowances and Pension of Members of the Legislative Assembly (8th Amendment) Bill, 2020
• The Mizoram Goods and Services Tax (Amendment) Bill, 2020
• The Mizoram Goods and Services Tax (4th Amendment) Bill, 2020
• The Mizoram Shops and Establishments (Regulation of Employment and Conditions of Service) (Amendment) Bill, 2020
• The Mizoram State Sports Council (Amendment) Bill, 2020
• The Mizoram (Containment and Prevention of the Spread of Covid-19) Bill, 2020