
High Security Registration Plate
January ni 16, 2015 khan Congress Bhavan-ah Transport Minister John Rotluangliana chuan lirtheia number plate thar vuah chungchang sawiin, High Security Registration Plate chu lirthei hluia bel turin sorkarin a phut lem loh thu a sawi a, "Motor tharah erawh mathei loa bel tur a ni," tiin a sawi a (Vanglaini Jan 17, 2015 Inrinni).
Transport Minister thusawi hian mi tam tak a barakhaih a, sorkarin lirthei hluia HSRP vuah a phût loh thu a changtu minister berin a sawi tak avang hian mi tam takin ṭul loah sum an chawi thlawn nia ngaih a ni. Hei hi Vanglaini chuan a chhui zui nghal a, Aizawl district bika thil thil awm dan chu hetiang hi a ni.
Minister thu leh official thu a inkalh?
HSRP hi Supreme Court thupek angin, Ministry of Road Transport and Highways chuan India ram puma State leh UT-te hman turin thupek a chhuah (28.3.2001 Govt of India, Ministry of Road Transport and Highways notification). He thupek ang hian Mizoram sorkar pawhin lirthei neitute chu HSRP vuah vek tura vawi tam tak hriattirna a chhuah angin mi tam takin an vuahtir.
HSRP vuah tura State Purchase Advisory Board in tender a chhuah chhangtu zinga rate hniam ber M/S Shimnit Utsch India Pvt ltd, Mumbai chu May 5, 2011 khan a thlang a, he company hian April 27, 2012 aṭang khan Mizoramah HSRP vuah hna hi an thawk ṭan. Company in HSRP a vuah hma, December 9, 2013 khan Transport Secretary C Lalhmachhuana chuan hriattirna leh ngenna chhuahin, "Motor thar leh hlui zawng zawngah two wheeler telin, "High Security Registration Plate" hman vek tur a ni," (Memo No. D.26020/8/10-TRP) a ti.
Transport Secretary thar Hrangtawna pawhin HSRP chu lirthei hluiah pawh vuah zel tur anih thu leh duh anga kalpui a harsat avangin la tih loh a awm niin Vanglaini palai a lo hrilh tawh bawk. Heng bakah hian sorkar hmasa hun lai khan vawi eng emaw zat mipui hriattirna leh ngenna tihchhuah a lo ni tawh.
HSRP vuahna tur thuchhuah siam hmasa ber chu H Darzika, Transport secretary a nih laiin a ni a, March 12 2012-ah thuchhuah a siam ṭan a ni. Sorkar chuan Supreme Court-ah lirthei hluia HSRP hman a nihna tur hi Affidavit ṭum li a lo thehlut tawh bawk.
Tul loah mipui sum lak a ni em?
M/S Shimnit Utsch India Pvt ltd, Mumbai in April 27, 2012 aṭanga January ni 22, 2015 thleng khan Aizawl district bikah hian lirthei hluiah HSRP hi 16,075 an vuah tawh. Lirthei hlui an vuah tia tarlan hi ZRM aṭanga MZ-01 G inkara mi a ni.
Heng zingah hian Bike 6,221, Scooty 3,519, LMV 5106, HMV 1221 leh Three Wheeler pariatah vuah a ni tawh. An vuahna man hi Bike-ah Rs 668, Scooty-ah Rs 669, LMV-ah Rs 945, HMV-ah Rs 945 leh Three Wheeler-ah Rs 940 a ni.
HSRP vuahna man aṭang hian sorkar chuan lirthei pakhat zelah 3% a la a, a bak zawng 97% chu Company-in a chang. Tichuan, sorkar hian Bike-ah Rs 1,24,668.84, Scooty-ah Rs 70,626.33, LMV-ah Rs 1,44,755.10, HMV-ah Rs 34,615.35 leh Three Wheeler-ah Rs 225.60 a hlawh ve zel tihna a ni, a vaiin Rs 374,890.62 a ni.
Hetih lai hian Company lamin lirthei hlui aṭanga sum an lakluh tawh zawng zawng hi Bike-ah Rs 4,030,959.16, Scooty-ah Rs 2,283,584.67, LMV-ah Rs 4,683,164.85, HMV-ah Rs 1,119,229.65, Three Wheeler-ah Rs 7,294.40, a belhkhawmini Rs 12,124,232.73 a ni. Company hi chuan registration plate hi an tum vek thung.
Lirthei hluia HSRP vuah tawh zawng zawng 16,075 aṭang hian sorkara leh company-a lut belhkhawm hi a vaiin Rs 12,499,123.35 a tling tawh tihna a ni. Transport Minister thusawi hi a dik a nih si chuan, Rs 12,499,123.35 hi ṭul loa mipui sum laksak a ni thei em?
HSRP thlakna man
April 27, 2012 aṭanga High Security Registration Plate vuah tawh, chhan hrang hrang vanga chhe tawh a awm nual a, company lam chuan an siam thar leh hi 100 vel a tling tawhah an ngai.
A tira sorkar leh company-in inremna an ziahah hian HSRP tihchhiat siamtir lehna tur man bithliah ziah tel a nih leh nih loh finfiah theih a ni lo a, hotu ṭhenkhat chuan inremna an ziak tel ngei nia an sawi laiin, inremnaah a thlakna man thar inziahna tak hi hmuh mai tur a awm lo thung.
Tuna Company lamin plate thar an thlakna (replacement charge) zat chu hetiang hi a ni.
HSRP Replacement Charge
Sl no Category Front Rear 3rd plate Total New Rate Punna
1. Bike 482.25 516.75 free 1,002.0 668 334
2. Scooty 486.75 516.75 free 1,003.0 669 334
3. 3 Wheeler 893.25 923.25 free 1,410.0 940 4724.
4. Wheeler 879.01 927.02 free 1,417.52 945 472.52
HSRP hian lirthei a veng em?
HSRP vuah anih hnu hian lirthei bo a awm leh nual tawh a, a plate lamah 'chip' vuah a nih si loh avangin HSRP hmanga hmuh lêt theih a ni lo. Transport department hotute chuan mipui hnena zawhna an chhannaah chuan, "A security zawk tur chu a plate a ni a, lirthei bo hmuh lehna hmanrua a ni lo. Misualin lirthei an ruk a, a number an thlak danglam theih loh nana siam a ni," an ti a. Hmun danga siam ve theih loh a nihna hi a 'security plate' nihna chu a ni ti lam hawiin an sawi. (ZONET Cable TV Live phone in Feb 4, 2014).
Mi tam takin lirthei bo hmuh theihna tur emaw an tih chhan hi a tira Department hotuten an sawifiah tawk loh vanga ngaih theih a ni. Hetiang a nih mek lai hian tun hnai khan Aizawla Laipuitlanga Scooty MZ-01/H-6418 bo chu thla ruk a bo hnuah misual pakhatin HSRP vuahtir tumin Transport office hi a pan a, number lem MZ-01/K-1028 a bel. HSRP vuahtute hian khawlah an enfiah a, a chassis number an enfiahna aṭangin thla ruk liam taa Scooty bo ngei a ni tih an man chhuak. Scooty bo man chhuah leh a nih avang hian Transport department leh HSRP a thawktute pawh an lawm hle.
HSRP hman a nih hnuah mahni duhna hmuna lirthei number plate ziah ngawt theih a ni tawh lo. Khawl hmanga engkim chhinchhiah a nih tawh avangin lirthei bo hmuh lêtna atan a ṭangkai hle a ni.