Zirlaibu chhut zat tur chhût chhuah tawh a hunah kan chhu vek hman - Education Minister

School Education minister Dr Vanlalthlana chuan, sorkar sikul - primary school leh middle school-a zirlaibu la sem kim loh a nih chhan chu - sorkar hmasa hun laia chhut zat tur chhût chhuah anga zirlaibu chhutin a daih loh vang a nih thu a sawi a; zirlaibu la ngaih belh angte chu buaipui mek a nih thu a sawi bawk.

Dr Vanlalthlana chuan nimin khan a pisaah zirlaibu chungchanga amah hmutu Congress party mite hnenah zirlaite'n zirlaibu an la dawn kim loh chhan a sawifiah a; zirlaibu a thlàwna sem hrim hrim chu kum dang zawng aia an sem hma thu a sawi.

Education Minister chuan, zirlaibu chhut zat tur chu a hma kumah zirlai awm zat mil leh zirlaibu hralh bâng awm zat hre tel chunga chhût chhuah a nih thu a sawi a, "Nikumah sorkar hmasa hun laia zirlaibu chhut zat tur an lo chhût chhuah tawh ang zat chu kumin April 5 khan kan nei vek hman a, an lo chhût chhuah tawh zat aia tam zirlai an awm a, rin aiin mamawh a lo tam leh ta si a ni," a ti.

School Education Minister sawi danin, kum kal mek (academic session) 2024-25 atana zirlaibu mamawh zat tur chu sorkar hmasa hun tawp lamah chhût chhuah a ni a; chumi anga zirlaibu chhu turin sorkar hmasa hunah vek tender koh a ni a, chháng an awm lo. Chhángtu an awm loh avangin Chief Secretary hoa ṭhutkhawmah Printing & Stationery buaipui turin dah a ni a, sum mamawh belh angte pawh Finance department-in an tum turin dah a ni.

Sorkar hmasa huna tihfel hman a nih loh avangin an sorkar hnuah an buaipui zui tih sawiin Vanlalthlana chuan, "Printing & Stationery kan dawr a, sorkar hmasain ruahmanna a siam, chhut tura a tih ang zawng zawng chu sorkar thar hian kan chhu vek a, mahse, ruahmanna siam kha a lo kim tâwk lo a, copy 1,40,000 vel a ngaih belh leh ta a ni," a ti.

Minister sawi danin, zirlaibu chhut tur zat chhûtnaah a hma kuma print-tute'n an la kawl zat te, Samagra leh lehkhabu zuartute'n an la kawl zatte chhût tel a ni. Kum 2024-25 atana zirlaibu mamawh zat chu zirlaibu 46-ah copy 9,52,150 a ni a, kum hmasaa chhut tawh hralh bâng 4,56,000 vel a awm a, 4,96,000 vel chhut thar tura tih a ni.

Zirlaibu zawng zawng aṭanga 70% chu Samagra-in an chang a, 30% chu lehkhabu zuartute chan a ni thung. Mahse, seller lamin an chan tur 30% bak an mamawh belh avangin an lak belh a, Samagra lam chuan 63% chauh an chang ta a; sorkar sikula zirlai zawng zawng a daih lo.

Minister Dr Vanlalthlana sawi danin, zirlaibu chungchangah NCERT leh SCERT-in inremna an nei a, NCERT-in zirlaibu chu Rs 65 aia toin hralh a phal lo a, chutih laiin India rama private-a an zawrh hoah chuan Rs 300 mante a ni. Zirlaibu Rs 65 aia to loa hralh tur chu Rs 150 vela print a nih avangin zirlaibu chhutnaah sorkarin cheng nuai 100 chuang a hloh.

Education Minister chuan, kumina zirlaibu sem hun chu kum dang ngaihtuahin a tlai bik lo tih sawiin, "Sorkar hmasa huna an sem hunte pawh en ila, kumina kan sem hun hi a hma ber pawl a ni. Kum dang ṭhenkhatah chuan November thla vel daiha an semte pawh a awm, record kan nei vek," a ti.

Dr Vanlalthlana chuan, "Sorkar hmasa va dema va tih vak vak ka duh loh avangin ngawih ka chuh. Tin, sorkar hmasa dem chiamna tur pawh a awm chuang lo, kum hmasa mil leh chhut ngai zat tur an chhût chhuah hmanga chhut a ni," a ti bawk.

Zirlaibu chhut dan sawifiahtu Vanlal­muanchhana chuan, zirlaibu chu NCERT leh SCERT agreement angin a man tláwma print a ngai a, a man tláwma print thei an awm si lo ṭhin chu buaina a nih thu a sawi a; zirlaibu mamawh ang zat chhut belh nghal ngawt theih a nih loh thu leh, July thla chhung chuan peih hman a rinawm loh thu a sawi bawk.