MNF-te'n kum 5 chhung chiah independence an sual: Duhoma

ZNP president Lalduhoma chuan, MNF-te'n kum nga chhung bâk independence an sual lo niin a sawi a; Lal Thanhawla'n MNFpresident Laldenga hnenah lalṭhutthleng a kian hran lo niin a sawi bawk.

Lalduhoma hian nimin khan Aizawl Press Club-ah thuthar thehdarhtute a kâwm a; MNF-in Vanapa Hall-a Remna Ni vawi rukna an lawmnaah MNF president Zoramthanga'n March 1971-ah Lalnghenga nen Shillong-ah RAW deputy director Subramariam an bia a, chu chu India nena inbiakna hmasa ber a nih thu a sawi tih sawiin, "MNF hruaitute hian March 1966
aṭanga March 1971 inkar kum nga chhung independence an sual a, a hnu kum 15 chhung chu India nena inrem tura inbiak nan an hmang a ni," a ti.

ZNP President sawi danin, inbiak-na hmasa ber chu Bangla-desh a pian avangin chhunzawm theih a ni lo a, Laldenga te chu Istanbul, Pakistanah an chhuk. Kum 1973 tawp lamah Afghanistan khawpui Kabul-ah Indian Embassy dawr turin an kal a, India sorkar palai nen vawi ruk an inbia. August 15, 1975-ah Pakistan chhuahsanin Geneva-ah an lut a; Italy leh Germany-ahte inbiakna neih a nih hnuah Laldenga-te January 1976-ah Delhi an lut.

March 24 - April 1, 1976 inkarah Calcutta Convention neih a ni a, India Constitution chhunga inbiakremna neih an pawm. Laldenga hoin MNF aiawhte leh India Home secretary SL Khurana, Mizoram Lt.Governor SK Chhibber leh Home joint secretary ML Kampani te Shillong-ah an inbia a, July 1, 1976-ah agreement an siam. Hei vang hian July 7, 1976-ah Mizoram pumah awmní khamin, biak-in tinah lawmthu sawi ṭawngṭai neih a ni.

Shillong Agreement chu hnam sipaite leh hruaitu tam takin an pawm loh avangin Laldenga chu Arakan lamah MNF President aṭanga paih a ni a, Laldenga pawh Tihar Jail-ah tàntirin, inbiakna tihtawp a ni. Chumi hnuah Laldenga chu London-ah a kal.

March, 1984-ah London-a awm Laldenga be turin Lalduhoma a kal a, chumi hnuah Laldenga chu Delhi-ah hruai luh niin, inbiakna chhunzawm leh a ni. June 25, 1986-ah INC vice president Arjun Singh leh Laldenga ten an party pahnih inkarah Confidential Agreement an siam a; interim sorkar siam dan tur a ni ber. June 30, 1986-ah inremna, Memorandum of Settlement an ziak ta a ni.

MNF-te'n kum nga vel chauh independence an sual nia sawiin, Duhoma chuan, "An kawng zawhah an hlawhtling dawn lo tih hriaa inremna kawng an dap hi dem tur an ni lo. An kawng zawh a fuh lo tih an hria a, an kir leh ngam te, an tláwm ngamte hi huaisenna a ni zawk. A pawi ber erawh chu hnam sipaite'n zalenna an la sual a, an la martar a, mipuite'n an tuar zel si kha a ni," a ti.

Zawhna chhangin Lalduhoma chuan, inremna ziah laia chief minister Lal Thanhawla'n Laldenga lalṭhutthleng a kian lo tih a sawi a, "A kian tia sawi dawn chuan khatih laia MLA zawng zawngte khan an kian a ni ang," a ti. Inremna ziah hnuah Laldenga chu chief minister a ni a, Lal Thanhawla chu deputy chief minister a ni.

Lalduhoma chuan, India rama union territory (UT) reng reng state-a hlankai a nihin, UT sorkar chu ṭhiah a ni a, MLA zawng zawng an báng a, President's Rule-ah dah a ni ṭhin tih a sawi. Mizoram erawh chu MNF President-in President's Rule-a awm a duh lo a, state sorkar a din hmain interim sorkarah hotu nih a phût angin Chief Minister-ah dah a ni tih a sawi a, "Hei hi a âwm ve em em a ni," a ti.

ZNP President chuan, MoS-ah point 12 a awm tih sawiin, chungte chu MNF, Central sorkar leh Mizoram sorkar tihpuitlin turte a nih thu a sawi a; sorkar laipui tihhlawhtlin tur zingah MNF-a rammûte chhawmdawlna a tel tih a sawi rualin, "Interim period chhunga chinfel atana dah a nih laiin, kum 30 hnuah pawh a la fel lo a nih chuan a scheme siamtu tur Mizoram sorkarte'n an ngaihthah vang a ni ang," a ti. MoS anga MNF-te chhawmdawlna pek tura tih chuan inremna vanga hawte a kâwk bik tih a sawi.

Lalduhoma chuan, MoS-ah Mizoram chu special category state ni tura ziah a nih avangin, sorkar laipuiin special category state a titawp a nih pawhin Mizo-ram bik chu special category state anga enkawl zel Central-in a bá tih a sawi a; Inner Line Regulation tihdanglam a nih dawn chuan, Central-in Mizoram sorkar a ráwn hmasa tur a ni tih a sawi.