Independence Day vawi 78-na lawm a ni; MLP Act siam danglam hret tum a ni - CM

Independence Day vawi 78-na chu nimin khan Mizoram pumah lawm a ni a, chief minister Lalduhoma hoin Lammualah lawm niin, minister-te'n district hrang hrangah an hmanpui. Chief Minister chuan, The Mizoram Liquor (Prohibition) Act, 2019 chu siam danglam hret tum a nih thu leh, sorkar doctor zinga private practice tite'n NPA an lak tawh loh nan hmalak a nih thu a sawi.

CM Lalduhoma hian zing dar 8-ah hnam puanzar pawt pharhin I-Day lawmna a hawng a; parade contingent-te a endik hnuah parade contingent 27-te'n hnam puanzar chibai an bûk a chhang lêt. I-Day thuchah a sawi a, national leh state award dawngtute leh parade-a ti ṭhate hnenah chawimawina leh lawm­man a hlan bawk.


Chief Minister chuan, Mizoram mipui, India ram chhung leh ram páwna India mite I-Day chibai a bûk a; India-in zalenna a neih theihna tura thi leh thau pawlh a, mahni inphat a, nunna thàpa beitu te, hruaitute leh zalenna sualtute thláwp tlattu mipui inpekna ropui tak hre thar leh turin mipui a chah.

Lalduhoma chuan, ruihhlo do hna chak zawka kalpui an tum thu leh kuminah cheng vbc. 66.82 hû ruihhlo man a nih tawh thu a sawi a, "Ruihhloa sumdawnna ṭhiat tur chuan kohhran leh tlawmngai pawl hrang hrangte nen kan thawhho a ṭul. Chak zawka hma kan lak theih nan State Level Core Committee on Ruihhlo Do din thar leh a ni. Kan thlai thar aṭanga hlâwkna tam zawk kan hmuh theih nan Mizoram Liquor (Prohibition) Act, 2019 leh a kaihhnawih dan kan hman mek chu siam danglam hret tum mek a ni," a ti.

Sorkar doctor-te'n an lak ṭhin Non-Practising Allowance (NPA) enfiah mek a nih thu sawiin CM chuan, "Doctor, private practice neite’n NPA an lak ve tawh loh nan hmalak a ni. Sorkar hnathawkte tana dearness allowance tihpun rawtna chu tun hnaia Council of Ministers ṭhukhawm chuan a pawm a, Year of Consolidation a ral hnuah pek ṭan a ni ang," a ti a; sorkar hnathawk inrem dan khaidiata a hniam lamte tihchak an ngaih pawimawh thu a sawi.

Lalduhoma chuan, ‘Mizoram first’ (a hmasa berah Mizoram) tih chu an hmalakna kaihruaitu a nih reng tur thu sawiin, "Kan sorkar chungah Mizoram mipuiin rinna in nghah ngam avangin lawmthu ka sawi a; in beiseina leh duhthusam tihlawhtling turin thâ thlah loin theihtawp kan chhuah zel dawn," a ti.


A kaihhruai sorkar chu thla riat chauha upa la ni mah se, rorelna leh inrêlbàwlnaah danglamna tam tak hmuh tur a awm tawh tih sawiin Duhoma chuan, "Sorkar chak, langtlang leh hmasawnna kawnga theihtawp chhuah tura kan intiamnate kha tihhlawhtlin ngei kan tum tih ka sawi nawn leh a ni," a ti a; mipui tana ṭha ber tur ngaihtuah chungin hna an thawh zel dawn thu a sawi.

CM Lalduhoma chuan, Mizoram economy leh sum dinhmun chawi kâng turin hmabak tam tak a awm tih sawiin, "Kan sorkar din tirh aṭang khan sum dinhmun sawh ngheta siamṭha turin hma kan la nghal a, sum hmuh leh hman ral inbûk tâwk nei tura sum enkawl dan felfai tak neih leh inrenchemna kan kalpui chu chhunzawm zel a ni ang," a ti.

Chief Minister chuan, CBI hnena general consent pek chung­chang sawiin, "Parliament-in criminal law thar pathum a siam tâk avangin central sorkarin ti tura min tih ang thlapin general consent pek nawn leh a ni," a ti bawk.

Chief Minister chuan I-Day lawmnaa tel parade contingent te, zirlaite leh mipui kal khawm zawng zawng chungah a lawm thu te, tlawmngai pawl, kohhran, thuthar lakhawmtute leh sorkara rinna leh beiseina nghattu mipui chungah a lawm thu a sawi.

Mizoramin hma­sawn­na hmél thar a hmuh theih nan lungrual taka thawhhopuiah Chief Minister chuan mi tin a sáwm a, "Kan zavaiin Mizoramin hma a sawn deuh deuh nan leh India-in ram changkang - Viksit Bharat nih a tumna tihlawhtlingtu kan ni ṭheuh dawn nia," a ti.

Lammuala I-Day lawmnaah hian MLA te, sorkar hnathawk te, zirlaite leh mipui ṭhahnem tak an tel a ni.


CHIEF MINISTER THUSAWI ṬHENKHAT

☑ December 8, 2023-a sorkar thar kan din tirh khan Chief Minister’s 100 Days Programme kan puang a, kha'ngte kha tunah chuan ṭha takin kan tihlawhtling tawh.

☑ Revised estimate 2023-24 angin Agricultural Market Assurance Fund atan cheng vbc. 110 dah a ni.

☑ Sorkarin inrenchemna a kalpui theihna tura din Resource Mobilization Committee-in rawtna hrang hrang a siam a, chak takin bawhzui mek a ni. Minister-te lirthei kawl zat tihtlem te, aikal lak tihtawp te, officer lian-te’n in lama peon an kawl theih zat tihtlemte leh a dangte a tel.

☑ Kan sorkar hnuah electric bill ba tling khawm cheng vbc. 448 pek tlak a ni tawh a; a huna pek loh vanga chawi tur cheng nuai 58 chawi a ngaih loh phah a, a hun taka bill pek a nih avangin rebate cheng nuai 35.25 hmuh lêt a ni.

☑ Hun rei tak chhung healthcare bill táng tawh rulh nan kan sorkar tirh khan cheng vbc. 50 chuang pek a ni a, pension sum ba rei tak tling khawm rulh nan vbc. 256.75 pek chhuah tawh a ni.

☑ K Deposit-a bill hrang hrang táng vbc. 425.49 pek chhuah a ni a, June thla thleng khan GPF vbc. 359.89 pek chhuah tawh a ni.

☑ MLA fund first instalment atan cheng vbc. 40 pek chhuah a ni.

☑ Sorkar hnathawkte hlawh thla tira pe zel turin theihtawp chhuah a ni a; sorkar hnathawk hlawh atan thla tin cheng vbc. 330 vel leh pension hlawh vbc. 82 vel pek chhuah ṭhin a ni.

☑ The Mizoram Sustainable Investment Policy 2024 hmangin Mizoram chhung leh pawn aṭangin private investor-te leh investment tam zawk hîp luh kan inbeisei.

☑ Mipuite’n an hamṭhatna leh sorkar hmalaknate an hriat zung zung theihna tura hmanraw ṭangkai Mizoram Right to Public Services Act 2015 hnuaia service zat chu 140 aṭangin 192-ah tihpun a ni a; he dan hi hmang ṭangkai turin Mizoram mipui kan inchah.

☑ Hand Holding Policy ‘Bana Kaih’ hi sector hrang hrangte tihchakna atan hman a ni dawn. Kut hnathawktute thei leh thlai thar lei te, sawngbawl dan tur ngaihtuah te, hralhna kawng dapte bakah, kutkawih eizawnna leh thiamthil zirna (skill development) chawisan te, ṭhalaite tana eizawnna ngêlnghet siam thlengin a huam.

☑ Sum pûk dan awlsam zawk a awm theih nan Mizoram Credit Guarantee Scheme duan tawh a ni a, hemi atana thawhpui turin Credit Guarantee Trust of Micro and Small Enterprises nen inremsiamna neih thuai tum a ni. He scheme pahnihte hi Bana Kaih nen a remchan theihna apiangah kal kawptir tum a ni.

☑ Sum hlawm pûk mamawhte’n awlsam zawka loan an lak theih nan Mizoram Ceiling on Government Guarantees Act, 2011 siam danglam a ni. He scheme hnuaiah hian loan cheng nuai 50 chin la duhtute tan sorkar hi guarantor-ah a ṭang dawn a, a pung (interest) pawh sorkarin a tumsak dawn.

☑ Tun hnaia Council of Ministers ṭhukhawm chuan ration card var (APL) neite buhfai khulna man zat tihsan a pawm a, ration card category ṭhenkhat tihtawp a ni. He hmalakna khauh tak avang hian thla tin sorkar sum sen ral tur aṭangin nuai 300 vel kan hum thei dawn. He hmalakna hian khawsak harsa zawkte a hrût tel dawn lo.

☑ May thlaa Cyclone Remal khan Mizoram dung leh vângah chhiatna lian tham zet a rawn thlen a, chhiatna thleng vanga nunna chan an awm kha pawi ka ti a, an chhungte ka tawrhpui tak zet.

☑ ‘Island of Peace’ tia hriat kan hlawhna chhan hi Mizoram Police hnathawhah thui tak a innghat. Kan Police-te hian Assam Rifles leh BSF-te nen ṭang kawpin ramri depa dan phal loh thil lak luh leh dan kalh thil reng reng doin ngawrh takin hma an la reng. POLNET 2.0 kan hman thar hian Police-te inbiakpawhna a tiphuisui hle.

☑ Home Guard volunteer-te hnena ration money pek tihtawp tawh chu pek chhunzawm leh a ni a, Rifle Maintenance Allowance Rs 40 chu Rs 100-ah tihpun a ni.

☑ Ram chhung leh pawna Mizote hmakhua ngaihtuah zui turin CMO-ah Zo Diaspora Cell din a ni.

☑ Chak zawka hmasawnna hna thawh dan tur ruahman a, hmasawnna hnathawhte vil zui turin State Institution for Transformation (SIT) kan din a, multi-disciplinary resource centre anga thawkin, thutlukna dik siam thei turin thuràwn ṭha leh awmze nei tak takte a pe thei dawn.

☑ CMO-ah Corporate Social Responsibility Cell din a ni a; company leh corporate body CSR sum hlawm theh chhuahte ṭangkai zawka mipui tana hman a nih theih nan hma a la dawn.

☑ National Education Policy (NEP) 2020-in rawtna a siam angin elementary school-ah Holistic Progress Card (HPC) kalpui a ni a, under-graduate chinah skill development course kalpui mek a ni. Sikul zirtirtu transfer policy pawh siamṭhat a ni bawk.

☑ Kan ṭhalai infiammite hian an elpui, state danga infiammite hmanraw neih leh training neih ang an neih ve theihna turin theihtawp kan chhuah mek. Mizoram Sports Conclave 2024 chu Aizawlah a vawi khatna atan kuminah hlawhtling takin kan buatsaih. Olympic 2036-ah Mizo ṭhalai kan tel ve ngei theihna turin kan infuihin hma kan la mek.

☑ Jal Jeevan Mission hnuaiah chhungkaw 1,33,060 bakah, sorkar sikul 2,385 leh anganwadi centre 1,567-ah tui thianghlim connection pek a ni tawh.

☑ Swacch Bharat Mission (Gramin) hnuaiah Aizawl, Kolasib, Mamit, Saitual leh Serchhip district-te chuan Open Defecation (ODF) model dinhmun an thleng tawh.

☑ Kumin June thla aṭang khan kawlphetha hman man a hun taka pek zel kan tum a, hei hian a huna current hman man kan pek loh avanga leiba lian tham tak kan insiam ṭhin a tiziaawm dawn.

☑ Power project hrang hrangte a remchanna apiangah thawh chhunzawm leh mek a ni a; transformer hlui tawhte a thara thlak hna thawh mek a ni.

☑ PMBJP scheme, damdawi tlawm dawr Janaushadhi Kendra hawn thar leh tawh a ni.

☑ Universal Health Care Scheme, mipui zawng zawng, sorkar hnathawkte leh pensioner-te pawh huam vek tur ngaihtuah mek a ni a, rei lo têah tlangzarh tum a ni.