Ṭhalaite'n Chapchar Kût hlut tial tial Chapchar Kut aiin Anthurium Festival senso a tam

Vawiin hi Chapchar Kût a ni a, Vanglaini chhiartu zawng zawngte kut chibai kan bûk a che u.

Chapchar Kut hi Aizawlah chuan Lammualah hman a ni dawn a, district khawpui tin bakah, khaw dang tam takin an hmang ang.

Chapchar Kut hi Mizote'n an hlut tial tial niin a lang a; chutih laiin, Mizoram puma Chapchar Kut hmanna senso aiin hmun pakhata Anthuriuam Festival hmanna senso a tam zawk. Kum 2009 aṭanga 2014 thleng khan Chapchar Kût atan cheng nuai 108.69 hman a ni a, hemi chhung veka Anthurium Festival atana sum sen chu cheng nuai 120 a ni.

Vawiina Chapchar Kut hman tur hi Aizawl­ah chuan Lammualah chawhma dar 10:30-ah ṭan a ni dawn a; Art & Culture minister R Romawia chu Kût Thlengtu a ni ang a, chief minister Lal Thanhawla chu Kût Pa a ni ang. India rama Taipei Economic & Cultural Centre representative Chung Kwang Tien chu khualzahawm a ni ang.

Kût dang nena khaikhinna

Mizo ṭhalaite'n Mizoin kut kan hman zing­ah chuan Chapchar Kut hi an dah ropui ber a, an ngaihhlu ber niin a lang a, sum pawh ṭhahnem tak sorkarin a sêng ṭhin. Chutih rualin, tun hnai deuha sorkarin kût (festival) a siam tharte nena khaikhinin, Mizote kut ngaihhlut ber Chapchar Kûta sum hman hi a tam lo hle.

Chapchar Kûtah hian nikum khan Aizawl­ah cheng nuai 13 leh district dang zawngah cheng nuai 7 hman a ni a, a vaia hman zat belhkhawm chu cheng nuai 20 a ni. Nikumah vek khan Anthurium Festival atan sorkarin cheng nuai 25 a seng thung.

Chapchar Kût hmanna atan hian Mizoram sorkar (Art & Culture) chuan kum 2009 aṭanga kum 2014 thleng khan Aizawl bikah Rs. 81,72,000 leh district headquarters dangah Rs. 27,00,000 a seng a, a vaiin Rs. 1,08,72,000 a ni. Kum 2009-2014 chhung veka Anthurium Festival atana sorkar (Tourism department) sum sen zat chu cheng nuai 120 a ni.

Ṭhalaite ngaihdan

Chapchar Kut hi tun hma deuh leh tun hnai hun eng emaw chen thleng khan mi ṭhenkhat chuan zirna lama sang vak lote (under matric) intâwllênna tiin an sawi fiamthu ṭhin. Hei hi a dik kher lo ang a, mahse ngaihruat theih turin a nihna laite pawh a awm deuh a ni mahna. Tunah erawh chuan Mizo ṭhalaite zingah Mizo-a harh tharna a thleng chho zel a, ṭhalaite'n Mizo an zahpui lo tial tial a, Mizo thil ngaihhlut nachang an hre tial tial niin a lang. Mizo ṭhalai, graduate, master degree leh doctorate degree thlenga nei zingah Chapchar Kut ngaihlutu an pung zel a ni.

JP Zothanpuia, MZU Biotech department-a research scholar (Ph.D ti mek) chuan, Chapchar Kûtah kal hrâm a tum tih sawiin, "Kan kût ropui ber ngaihhlut nachâng hriat a hun tawh a, moral support pek mai bakah, mahni ngei tel ve theih hi duhthusam a ni," a ti. Chapchar Kut hi sorkarin ngai pawimawh lehzual se, mipui hîp thei ang ber tur leh ṭhangtharte hnena pi leh pute nun dan inhrilh­hriatna hun atan ṭangkai taka hman a nih theih nan huaihawt ni se a duh thu a sawi.

JP Zothanpuia chuan, Chapchar Kuta zu rûi insual buai leh kal hleithei lo khawpa buaipui ngai an awm ṭhin chu hmasawnna tur langsar nia a hriat thu a sawi a, "Thuneitute hian mi dangte tirálṭi leh buaina siam zawnga khawsate hi dîm miah loin la bo hmak hmak se la, anni tel lo pawha Chapchar Kût hlim taka hmang thei tur hi tam tak an awm a ni," a ti a; kût dang aiin Chapchar Kut chu a dah sang hle tih a sawi bawk.

Samuel Zoramthanpuia, Bawngkawn chuan, Chapchar Kûtah kal ngei ka tum tih a sawi a, "Zofate kût pui bera kal loh chuan dam man a awm nang. A theh lâr lamah kan la tilâr tawk lo. Zo zepui langsar lehzual turin programme duang se. Mizoin Kût pathum kan neih ṭhin kha pakhat tih loh chu phuahchawp kût vek a ni tawh a, sorkarin a hmang thei lo tur anga thuthang awm kha a zahthlak hle a ni," a ti.

KC Lalthansanga, MZU-a M.A (Mizo) zirlai pawhin kumin Chapchar Kûtah kal ngei a tum thu sawiin, "Hman laia Mizo kût pathum kan neih zinga tun hnu thlenga mumal taka kan la hman chhoh zel awmchhun a nih avangin ka ngaihlu ve hrim hrim. Mizo ṭhalaite'n hman lai nunzia leh an thuam an inbelte hi hmuhnawm ka ti a, kal chhan tling a ni," a ti. "State holiday atan meuha puan ni ve si, Art & Culture department nei hrang ve thlap siin Chapchar Kut lawmna a siam thei lo tura thuthang awm hman kha sorkar inenfiahna tur a ni," a ti bawk.

KC Lalthansanga chuan, Mizo culture leh tradition vawn nun zel kan tumnaah, inthuam­na (dress)-ah tawp lo se a duh thu a sawi a; Chapchar Kut chu Lammualah chauh ni loin, hmun dang remchangahte pawh hman ṭhaa a hriat thu sawiin, "Anthurium Festival leh Ṭhalfavang Kut hi titawp se la, Chapchar Kutah chhûnfin se, budget pawh tam zawk a awm thei zawk ang. Sorkarin phuahchawp kût a hman vak vak hian ṭul loah sum a luangral hiau hiau a, a hlawkpuitu mi tlemtê bak an ni chuang lo a, sual nan bak an hmang thiam lo," a ti.

William Lalramhmachhuana, MZU-a Mass Communication zirlai chuan, Chapchar Kutah kal ngei a tum thu a sawi a, "Mizo hnamzia lantirna pawimawh tak a nih avang leh humhalhna a nih vangin kal ngei ka duh. Chapchar Kut hi hman lai aṭanga pipute hman ṭhin a nih avangin a hlu bik a, kût dang phuahchawp nena tehkhin phei chuan hlu tak a ni," a ti.

K Malsawmsanga, Pa­chhunga University College SU Debating-a assistant secretary chuan, Chapchar Kût hmannaah kal a tum tih sawiin, "Mizo nationalism hi vai huat leh hnam dang chunga inlek ringawt a ni lo a, kan hnam ro inphûmna tun thlenga hman chhunzawm zel hi Mizo nih chhung chuan hmaih chiah ka ngai lo," a ti. Chapchar Kutah Zo hnahthlak dang tam tak, Burma emaw Bangladesh emawa Mizote sâwm ni se ṭha a tih thu te, Anthurium Festival leh Ṭhalfavag Kut siam chawp aiah tun aia uar lehzuala tih a duh thute a sawi.

Remi Bawihtlung, MZU-a research scholar chuan, Mizo kût neih zingah Chapchar Kut chu a hlu bik tih sawiin, "Chapchar Kût hi ho mai maiah a chan ka hlau. Keimahni vêkin kan hlut loh chuan mi dangin min hlutsak dawn lo. Hnam dangte hriat tura tihlar thiam a ngai," a ti a; kumin Chapchar Kût hmang turin Delhi aṭangin hnam dang a ṭhian­te a sawm a, an rawn thleng tawh tih a sawi.

Roluahpuia, Aizawl North College SU-a general secretary pawhin Chapchar Kûtah kal ngei a tum tih a sawi rualin, huau huau ringawta hman liam a hlauhthawn thu a sawi a, "Hnam nunphung lanna tur a nih ṭhin avangin mipuite pawn ngai pawimawhin, ngotekherh, pawndum, thangchhuah kawr leh diar leh thil dangte a thei theiin ha vek ila a hlu leh zual ang," a ti. Chapchar Kut chu Mizo mipuite'n kan la hlut hlea a hriat thu sawiin, "Programme-te naupang aṭanga puitling thlenga hriatthiam theih nan hnam zia pholan tam tum leh zual ila, chu chuan hmasawnna nasa tak min thlen lehzual ang," a ti bawk.

Ramhlunmawii, Women Polytechnic, Aizawla SU general secretary chuan Chapchar Kut lawmnaah kal a tum tih sawiin, "Kut chhim ve reng reng a ka chak bakah, Mizo lam chi hrang hrang entirte hmuh a chakawm hle," a ti a, CYMA ngenna anga lirthei, dawr etc ah te Mizo thuam inbelte tana discount awm tur chu ṭha a tih thu a sawi.