
Sorkar laipui ṭanpuina kan mamawh - CM: CPA-in DoNER leh NEC chhùn fin ṭha an ti
Ni hnih awh 21st Common-wealth Parliamentary Association India Region Zone-III Annual Conference Aizawla nghah chu September 28, Inrinni khan a ṭiak a, khârna inkhawmah chief minister Lalduhoma chuan, hmarchhak state-te'n sorkar laipui ṭanpuina an mamawh thu a sawi. Inkhawmpui hian DoNER leh NEC chu chhùn fin ṭha an ti.
CM Lalduhoma chuan, ni hnih chhung inpawh taka India hmarchhak hmasawnna tur an sawihona chuan hmarchhak state-te inkarah inunauna ṭha zawk, inhriat tawnna thûk zawk leh thawhhona ṭha zawk a thlen ngei dawn thu a sawi a, "Mizoram hian rambuai kan tawh avangin hmasawnna hna thawh kawngah kan tlai bik a, nimahsela, state dangte ûm rêng rênga awm erawh kan tum lo," a ti.
India ram kum 2047-a ram hmasawn (developed country) hlan kai tumna kal zelah Mizoram chu nasa taka beitu a nihzia Sustainable Development Goals (SDGs) Index aṭanga hmuh theih a nih thu sawiin Lalduhoma chuan, "Kum 2023-24 SDG Index NITI Aayog-in an tihchhuahah khan Mizoram chuan 72 kan score a, India rama a ti ṭha pawl kan ni," a ti a; hmabak an la neihte bawhzui zung zung a ni theih nan sorkar laipui ṭanpuina tam zawk an mamawh thu a sawi.
Inkhawmpuiah hian Ministry of Development of North Eastern Region (DoNER) leh North Eastern Council (NEC) chungchang sawiho a ni a; a hranga kal loin, hmarchhak state-te tan chhûn fin chu ṭha zawk tura an ngaih thu an tarlang.
Chief Minister chuan, hmarchhak bial hmasawnna tura thâ thawhtu pawimawh chu DoNER leh NEC an ni thu a sawi a, "Anni hi tihchak deuh deuh a ṭul. An hmalakna hi inbawh thuah leh inhne rual lo a awm ṭhin a, hei hian harsatna a siam ṭhin tih kan hre ṭheuh a ni. Kan sawiho angin DoNER leh NEC-te chhùn fin a nih chuan chak lehzualin hmarchhak bialte'n kan mamawhte min phuhru thei zawkin a rinawm," a ti.
Conference hi CPA, India Region Zone-III chairman Sharingain Longkumar, Nagaland Assembly speaker-in a kaihruai a, 'India - ASEAN hmathlir sumdawnna leh thawhhonaa hmarchhak ramte telh dan' tih sawiho a ni.
CPA, India Region Zone-III inràwnkhawmnaah hian India-ASEAN Vision for Trade and Cooperation hnuaia hmarchhak state-te tel ve dan tur sawiho a ni. Prime Minister kaihhruai sorkar laipuiin hmarchhak bial hmasawnna atana Act East Policy a kalpui chu ṭha an ti a; hmalakna zau zawk a awm theih nan hmachhak bial chu India-ASEAN bilateral trade agreement-ah telh a, international border-a neihte chhawr ṭangkaia India ram ṭhanna tha tichaktu a nih theih nan hmalak ni se, an ti.
India-Myanmar-Thailand highway leh Kaladan Multi Modal Transit Transport Project-te zawh thuai tura hmalak te, international trading outpost neih mek Moreh (Manipur), Zokhawthar (Mizoram), Pangsha leh Avangkhu (Nagaland) leh, Pangsu Pass (Arunachal Pradesh) leh a dangte chu thuam chak ni se tih a ni.
India hmarchhak bial chu khualzin hîp tura theihna sang tak nei, hnam ziarâng leh nunphung hrang hrang awmna a nih avangin a mawinate chawi lâr a, khualzin hîpna tur hmasawnna ruhrel siam kawngah theihtawp chhuaha hmalak te, hmun tin tuama eizawnna siam tura ṭan lak ni se, an ti. Hmarchhak state-te leh ASEAN ramte inkarah insumdawn tawnna leh thawhhona ṭha zawk siam a nih theih nan cultural exchange programme siam tura hmalak ni se, an ti bawk.