VANGLAINI ZIRCHIANNA : Bawng talh khap

Tun hnaiah Maharsatra sorkar chuan bawng talh leh a sa aṭanga thil zawrh a khap a, hei hian sawi a hlawh hle. Mizote sa ngainat ber zinga mi bawng talh khapna dan hi India ram puma hman tumna a awm avangin hmun hrang hrangah an dodal nasa hle a, Mizoramah erawh bawng talh khap duh loh lantirna atana thil tih a la awm lo thung.

Maharashtra

March 2 khan Maharashtra sorkar chuan Maharashtra Animal Preservation (amendment) Act, 1995 hnuaiah an state chhungah bawng, lawi leh sial talh a khap bakah a sa zawrh a khap. He khapna dan hi President Pranab Mukherjee chuan a pawmsak.

Bawng talh leh a sa zawrh khapna hi kum 1995 khan BJP-Shiv Sena sorkar laiin pass a ni a, mahse hun rei tak tihkhawtlai a ni. Tunah hian BJP-Shiv Sena sorkar ding lehin, BJP MP-te nawrna avangin a taka hman turin President-in a pawmpui ta a ni.

Maharashtra Animal Preservation (Amendment) Bill hnuaiah hian bawng, lawi leh sial talh luite chu hremna na tak pein, bail theih loh an ni ang. Kum nga thleng lung in tantir leh, Rs 10,000 thleng chawitir theih an ni ang. Bawngsa zuar luite pawh kum nga lung in tantir leh Rs 10,000 thleng chawitir theih an ni bawk ang.

Haryana

March 16 khan Haryana chuan bawng sa zawrh khapna bill, Haryana Gauvansh Sanrakshan and Gausamvardhan Bill 2015 a pass ve leh.

Haryana-in bill a pass thar hnuaiah hian an state chhunga bawng sa zuar chu kum nga thleng lung-in tantir bakah Rs 50,000 chawitir theih an ni ang. Bawng sa bakah, bawng sa aṭanga siam reng reng pawh zawrh khap a ni.

Madhya Pradesh

March 29 khan Madhya Pradesh chief minister Shivraj Singh Chouhan chuan an state aṭanga bawngsa hralh chhuah chu an phal dawn lo hulhual tih a sawi.

Bawng talh chu an state in kum 1992 ah an khap daih tawh tih sawiin, a talh lui hremna pawh mihring thattu nen angkhat renga en a nih tur thu a sawi. Shivraj Singh Chouhan chuan, "Kan sorkar chuan, bawnghnute thar tam mai bakah thlai,thei leh buhbal thar tam a tum a,bawngsa hralhchhuah phalna erawh chu phal loh a ni bur dawn a ni," a ti.

Rajnath Singh

March 29 khan Union Home minister Rajnath Singh chuan BJP kaihhruai NDA sorkarin ram pumah bawng talh khap a nih theihna turin theihtawp a chhuah dawn tih a sawi.

Shwetambar Jains sakhaw hruaitute intawhkhawmnaah, Rajnath Singh chuan, "Kan ramah hian bawng talh hi kan pawm tur a ni lo. Bawng talh khap a nih theihna tur hian theihtawpin kan bei dawn a, lungrual taka he dan hi siam a nih theihna turin hma kan la dawn a ni," a ti.

BJP national general secretary

April 22 Nilaini khan BJP national general secretary Ram Madhav chuan BJP kaihhruai NDA sorkarin hmarchhak bialah bawng talh leh a sa zawrh khap a tum loh thu Shillong-ah a sawi.

Madhav chuan he thu hi chanchinthar thehdarhtute hmaah sawiin, India ram state hrang hrangah hun rei tak kal ta aṭang khan bawng talh khapna kalpui a ni tawh tih sawiin, sorkar laipui chuan mipuite ngaihtuah chungin hmarchhak bialah bawng talh leh a sa zawrh khap a tum loh thu a sawi.

National Congress Party (NCP)

Union Home minister Rajnath Singh-a'n bawng talh khap turin sorkar laipuiin hma a la dawn tih a sawi chu National Congress Party (NCP) chuan a sawisel.

NCP thupuangtu, Trajano D'Mello chuan, "He thil hi kan dem a ni. BJP hian inthlan dawna an manifesto-ah khan hemi chungchang hi engmah an tarlang lo," tiin, an thiltih tum chu an slogan 'Sabke saath Sabka vikas' tih nen a inkalh thu a sawi.

Dravidar Kazhagam (DK)

March 14 khan Maharashtra-a bawng talh leh a sa zawrh khapna dan siam duhlohna lantirin, Tamil Nadu-a eptu pawl, Dravidar Kazhagam (DK) chuan 'Mangalsutra (thaali) removal' leh bawngsa ruai an buatsaih.

DK vice-president Kali Poongundran chuan DR Ambedkar piancham 125-na lawmna atan Vepery-a an party office-ah he hun hi a buatsaih a ni.

Thuruvananthapuram

Kerala khawpui Thuruvananthapuram-ah March 10 khan Maharastra sorkar hmalakna duh loin a huhoa Bawngsa ei hun an buatsaih a, he hunah hian Hindu leh Muslim ṭhahnem takin bawngsa aṭanga siam hmangin ruai an ṭheh a ni.

Sarvashramik Sangh

March 24 khan Maharashtra sorkarin bawng talh, zawrh leh lakluh a khap avanga lungawi loin Mumbai-ah Sarvashramik Sangh te chuan kawngzawh an huaihawt.

Sarvashramik Sangh secretary Vijay Dalvi chuan, "State chhunga bawngsa khap a nih avang hian bawngsa lama sumdawnnaa inhnamhnawih mi nuai tel a nghawng a ni," a ti. Hei hian sa dang man pawh nasa takin a tihto phah a, restaurant leh ei tur siamna dawr dangah pawh thil ei man a to phah vek a ni, a ti.

Thma U Rangli-Juki

Meghalaya-a pressure group pakhat, Thma U Rangli-Juki chuan BJP president Amit Shah in Meghalaya a tlawh lai, April 22 khan Shillong-a BJP office tualah bawngsa ruai an buatsaih.

Thma U Rangli-Juki con­vener Angela Ryngad chuan India ram inlung­rualna leh sakhaw hrang hrangte zalenna kalh zawnga BJP-in policy a kalpui duh loh lantir nan beef party huaihawt an ni tih a sawi.

Mizorama bawng talhtute

New Market Sazuar Controller Board secretary R Lalhmachhuan­a chuan State danga bawng talh khap chuan Mizorama bawng talhtute a nghawng mek tih a sawi.

Zawhna chhangin R Lal­hmachhuana chuan, "Bawng talh tur hi Silchar lam aṭangin lak luh ṭhin a ni a, tun hmaa pawisa kan chawi ngai lohna checkgate-ah bawng phurh vangin pawisa chawi a ngai tawh. Tun hnaiah pawh checkgate a police-te'n Rs 20,000 an phût a, mahse Rs 5,000 an pe tlangpui. Bawng talh leh a sa zawrh khap ve lo state-te pawhin remchangah hmangin harsatna an siam niin kan hria," a ti.

R Lalhmachhuana sawi danin, Mizoramah state pawn aṭangin bawng talh tur kar khatchhungin trip 6-8 vel lakluh ṭhin a ni a, trip khatah bawng 17-19 vel an awm a ni.

C Ngurbiakzauva, Treasury bazar­a bawngsa zuar chuan phai bawng lakluh a ngaih tawh avangin India ram state danga bawngsa zawrh leh talh khap chuan a nghawng pha ve tih a sawi, "Check gate-ah pawisa chawi a tam avang­in bawng sa man a to phah thuai mai thei a ni," a ti a, kawl bawng lakluhah chuan harsatna awm lo mah se, Mizoramah kawl bawng an lalut vak ngai tawh lo tih a sawi.

Treasury bazara bawngsa zuar dang Zorammawia chuan, "Bawng lakluhte hi Assam chauh ni lo state hla zawk aṭanga phurhluhte pawh a awm fo avangin bawng talh khap leh a sa zawrh khap chu Mizorama bawng talhtute pawhin an tuar mek a ni," a ti.

Zorammawia sawi dan­in, Treasury bazar-ah hian Inrinni tuk khatah bawng pakua vel an talh ṭhin a ni.