VANGLAINI ZIRCHIANNA Khanghu-a Aizawl châwmtu Saikhamakawn
Mizorama khua leh veng mal zingah Aizawl khawpui daifêma awm, Saikhamakawn hi khanghu thar chhuak tam ber pawl a ni a, an khanghu tharte chu Aizawla bazar hrang hrangah zawrh ṭhin niin, khanghua Aizawl chawmtu an ni.
Saikhamakawnah hian kut hnathawkte chuan huanah khanghu an nei deuh vek a, huan neite chuan a tlangpuiin kum khatah Rs. 3,00,000 vel an lei chhuak tlangpui niin an sawi.
Khanghu a tam hun lai, February-March thla velah chuan tel khat Rs. 14 vel hisâpin an khàrchhàwntir ṭhin a, mahse rate hi a danglam deuh reng a; a hralhna lamah harsatna a awm lo.
Khanghu nei an ṭhahnem a, thar hma duh chuan an 'siam' hma deuh ṭhin. Heta 'siam' tih awmzia chu - a thar ran nan a kung an hlâwi/chhawk a, a hnah changho an vaw ṭîl vek ṭhin. November thla vela 'veh' ṭan an duh chuan October thla tìr lamah an siam ṭhin a; siam hma lutuk erawh chu a kûngin a tuar a, a ngêt duh deuh niin an sawi. (Khanghu a kunga mi an lak hian 'veh' an ti ṭhin).
Khanghu hi a siam hmasa hoin October thla tìr tê-ah ah siam ṭan a, October thla tawp lam ṭangin a chawrno an veh ṭan a, a kum leh March thla tawp thleng an veh ṭhin. A siam tlaiho erawh chuan May-June thla thlengte an veh thei ṭhin a ni.
Khanghu hmun nei zau pawl, C Zokhuma-te chuan buh ṭin thum hmun vela zauah khanghu an phun a; a thar tirh October leh November thla inkarah chawlhkar khatah ṭum hnih (Thawhṭanni leh Zirtawpniah) an veh ṭhin. October-November inkarah ṭum khatah tel 800-1200 an la tlangpui a, tel khat Rs. 21-in an hralh ṭhin. A hranpain an zuar chhuak lo a, khârchhàwng hoin inah an lei ṭhin niin a sawi.
December-January ah chuan kar khatah ṭum khat chauh an veh a, tel 500-600 vel an la tlangpui a, tel khat Rs. 22-in an hralh ṭhin. Hetih hun lai hi a tlem lai a nih avangin a to deuh hlek tih C Zokhuma chuan a sawi. March thlaah chuan a chawr ṭha a, chawlhkar khatah vawi hnih an veh a, ṭum khatah tel 800-1000 vel an la tlangpui. March thlaah erawh chuan a tlawm deuh tawh a, tel khat Rs. 15-in an hralh a ni.
Lalrinmawia ten khanghu an neihna huan zau zawng chu buh ṭin 7-8 hmun vela zau a ni a, siam hma leh siam tlai an nei. Chawlhkar khatah vawi hnih, Thawhṭanni leh Zirtawpniin an veh a, Thawhlehni leh Inrinniah Aizawl bazarah an zuar ṭhin. Ṭum khatah tel 300-400 vel an la tlangpui.
R Lalchhuanmawia te chhungkua chuan buh ṭin 3-4 hmuna zauah khanghu an nei a, thlasik zual lai December-February thlaah chawlhkar khatah vawi khat chauh an la ṭhin. Khaw vawh zual lai chuan vawi khat bak a lak theih loh a, nipui a hnaih tawh lai, March thla aṭangin chawlhkar khatah ṭum hnih an veh ṭhin. Ṭum khatah tel 700-800 vel an la tlangpui.
An hralhna man a danglam reng a, a pumpuia chawhrualin, tel khat Rs. 15 hisâpa hralh chhuak ang an nih thu an sawi. Chawlhkar khatah khanghu aṭangin Rs. 22,500 vel an la lut tihna a ni.
R Lalchhuanmawia te hian an khanghute chu ṭum khatah an siam nghal vek lo a, January thlaa an siamho chu April thla thleng an veh ṭhin. Khanghu kung duat vangin December thlaa an bal tawhho chu April thlaah chuan an bal tawh lo tih a sawi.
R Lalchhuanmawia chuan, "Saikhamakawn hi March thla hma lamah chuan khanghu hmanga Aizawl khawpui châwmtu kan ni a, March hnu lamah erawh chuan veng dangin an rawn thar tawh ṭhin a, a man pawh a tlahniam tawh ṭhin," a ti a; a thar tam zualte chuan kum khatah khanghu aṭangin Rs. 3,00,000 - 4,00,000 vel an la lut thei tih a sawi bawk.