VANGLAINI ZIRCHIANNA Khanghu-a Aizawl châwmtu Saikhamakawn

Mizorama khua leh veng mal zing­ah Aizawl khawpui daifêma awm, Saikhamakawn hi khanghu thar chhuak tam ber pawl a ni a, an khanghu tharte chu Aizawla bazar hrang hrangah zawrh ṭhin niin, khang­hua Aizawl chawmtu an ni.

Saikhamakawnah hian kut hnathawkte chuan huanah khang­hu an nei deuh vek a, huan neite chuan a tlangpuiin kum khatah Rs. 3,00,000 vel an lei chhuak tlang­pui niin an sawi.

Khanghu a tam hun lai, February-March thla velah chuan tel khat Rs. 14 vel hisâpin an khàrchhàwntir ṭhin a, mahse rate hi a danglam deuh reng a; a hralhna lamah harsatna a awm lo.

Khanghu nei an ṭhahnem a, thar hma duh chuan an 'siam' hma deuh ṭhin. Heta 'siam' tih awmzia chu - a thar ran nan a kung an hlâwi/chhawk a, a hnah changho an vaw ṭîl vek ṭhin. November thla vela 'veh' ṭan an duh chuan October thla tìr lamah an siam ṭhin a; siam hma lutuk erawh chu a kûngin a tuar a, a ngêt duh deuh niin an sawi. (Khanghu a kunga mi an lak hian 'veh' an ti ṭhin).

Khanghu hi a siam hmasa hoin October thla tìr tê-ah ah siam ṭan a, October thla tawp lam ṭangin a chawr­no an veh ṭan a, a kum leh March thla tawp thleng an veh ṭhin. A siam tlaiho erawh chuan May-June thla thlengte an veh thei ṭhin a ni.

Khanghu hmun nei zau pawl, C Zokhuma-te chuan buh ṭin thum hmun vela zauah khanghu an phun a; a thar tirh October leh November thla inkarah chawlh­kar khatah ṭum hnih (Thawhṭanni leh Zirtawpniah) an veh ṭhin. October-November inkarah ṭum khatah tel 800-1200 an la tlangpui a, tel khat Rs. 21-in an hralh ṭhin. A hranpain an zuar chhuak lo a, khârchhàwng hoin inah an lei ṭhin niin a sawi.

December-January ah chuan kar khatah ṭum khat chauh an veh a, tel 500-600 vel an la tlangpui a, tel khat Rs. 22-in an hralh ṭhin. Hetih hun lai hi a tlem lai a nih avangin a to deuh hlek tih C Zokhuma chuan a sawi. March thlaah chuan a chawr ṭha a, chawlh­kar khatah vawi hnih an veh a, ṭum khatah tel 800-1000 vel an la tlangpui. March thlaah erawh chuan a tlawm deuh tawh a, tel khat Rs. 15-in an hralh a ni.

Lalrinmawia ten khanghu an neihna huan zau zawng chu buh ṭin 7-8 hmun vela zau a ni a, siam hma leh siam tlai an nei. Chawlh­kar khatah vawi hnih, Thawhṭanni leh Zirtawpniin an veh a, Thawhlehni leh Inrinniah Aizawl bazarah an zuar ṭhin. Ṭum khatah tel 300-400 vel an la tlangpui.

R Lalchhuanmawia te chhung­kua chuan buh ṭin 3-4 hmuna zauah khang­hu an nei a, thlasik zual lai December-February thlaah chawlhkar khatah vawi khat chauh an la ṭhin. Khaw vawh zual lai chuan vawi khat bak a lak theih loh a, nipui a hnaih tawh lai, March thla aṭangin chawlhkar khatah ṭum hnih an veh ṭhin. Ṭum khatah tel 700-800 vel an la tlangpui.

An hralhna man a danglam reng a, a pumpuia chawhrualin, tel khat Rs. 15 hisâpa hralh chhuak ang an nih thu an sawi. Chawlh­kar khatah khanghu aṭangin Rs. 22,500 vel an la lut tihna a ni.

R Lalchhuanmawia te hian an khanghute chu ṭum khatah an siam nghal vek lo a, January thlaa an siam­ho chu April thla thleng an veh ṭhin. Khanghu kung duat vangin December thlaa an bal tawhho chu April thlaah chuan an bal tawh lo tih a sawi.

R Lalchhuanmawia chuan, "Sai­khamakawn hi March thla hma lamah chuan khang­hu hmanga Aizawl khawpui châwm­tu kan ni a, March hnu lamah erawh chuan veng dangin an rawn thar tawh ṭhin a, a man pawh a tlahniam tawh ṭhin," a ti a; a thar tam zualte chuan kum khatah khanghu aṭangin Rs. 3,00,000 - 4,00,000 vel an la lut thei tih a sawi bawk.