Meizûk, kuhva leh zu tih nasat vangin Mizo zingah hriatna thazám natna a tam

Aizawl Civil Hospital (ACH)-a medicine specialist Dr PC Lalramenga chuan, Mizote zingah hriatna thazâm (nerve) ṭha lo an tam tih a sawi a, "He natna awm chhan zingah meizûk, kuhva leh zu inte hi a chhan lian berte zing a mi a ni," a ti.

Vanglaini palaiin a kawmnaah Dr PC Lalramenga chuan, mihringah hriatna thazâm chi hnih - Central Nervous System (hnungzâng, thling leh thluak) leh Periferal Nervous System (spinal cord aṭanga taksa bung hrang hranga hriatna thazâm chhuak) a awm tih a sawi.

Periferal Nervous System (PNS) lan chhuah dan sawiin, Dr PC Lalramenga chuan, kut leh ke hit leh chawmawlh te, kut leh ke sá leh ná te, ke vúng leh buar/chuam te a nih thu a sawi a, "An hah hma a, ni danga an hah ngai lohnaah an hah zung zung a, an lungphu a rang a, an thlan a tla a. Hetianga an awm tawh chuan zun leh êk bakah mipat hmeichhiatna thlengin harsatna an neih phah thei a ni," a ti.

Dr PC Lalramenga chuan, hriatna thazâm ná awm chhan sawiin, zûk leh hmuam tih nasat vang te, vitamin tlakchham vang te, ei leh ina chemical ṭhenkhat a awm nasat vangte a nih thu leh zunthlum natna veiteah a awm tam ṭhin thu a sawi a, "Zu in nasat vangin hriatna thazâmin a tuar zo lo ṭhin bawk," a ti.

Chawlhkar tàwpa zu in nasa ṭhinte chu an lung leh hriatna thazâm a khawih nasat avang­in an zawi phah fo nia sawiin, Dr PC Lalramenga chuan, "Thawhṭanniah an chauh phah fo a, hnathawh an phûr loh phah ṭhin," a ti a; kar tawpa zu in nasa sap ho pawhin an buai phah fo a, 'holiday heart syndrome' an ti hial niin a sawi.

Zu leh kuhva ei nasatin hriat­na thazâm a khawih buai hle tih sawiin, Dr Ramenga chuan, "Mizote zingah zu leh kuhva ei-in nasat vanga ná kan tam a, hengte hian hriatna thazâm a tichawmawlh a, a khawih chhia tih chiang takin kan hria a ni," a ti.

Dr PC Lalramenga chuan, lung natna vanga thihna an tih, 'heart failure' awm chhan sawiin, "Heart failure hian lung chak lo aṭanga lungphu châwla thihna thlengin a huam vek a, damdawi-ina awm ngai loa lung insiam ṭha leh theite a awm a, kar hnih/khat chhunga dam leh mai chite pawh a awm," a ti.

Mihring nunna atan lung (heart) a pawimawh hle tih sawiin, PC Lalramenga chuan, "Tha zám leh thisen zám a chak loh chuan taksaa thisen insem kual zawng zawng a khawih buai a. Lung hian tihrawl, thluak, thin, kal leh chuapte mamawh tawk thisen a pek a ngaih avang­in a lo phu rang a, a vûng bawk ṭhin," a ti a; taksa péng hrang hrangin hliam a tawrh zingah hriatna thazâm natna chu ngai awh leh har ber pawl a nih thu a sawi.