Mizote tana ni lawmawm - Remna Ni

Vawiin June 30 hi kum 1986-a Mizo National Front (MNF) leh India sorkarin inremna thuthlung an ziah champha a ni a, Mizoram hmun hrang hrangah lawm a ni dawn. Mizoram hun tawnah, MNF leh India sorkarin inremna an ziah ní hi Mizo mipui zawng zawngte lâwm ber ní a ni hial mai thei e.

MNF-te kum 1966-ah India ram aṭanga Mizoram inlâk hran tumin, independent sualin an rammú a, kum 20 chhung Mizoram chu rambuai a nih hnuah, June 30, 1986-ah Meorandum of Settlement ziah a ni a; inremnaah chuan MNF president Laldenga, Union Home secretary RD Pradhan leh Mizoram chief secretary Lalkhama ten hming an ziak a ni.

MNF leh India sorkar inremna thuthlungah hian thil chi hrang hrang ziah a ni a; chung zingah chuan MNF rammúte tana inbenbelna leh chhawmdawlna pek, Mizoram hnena state dinhmun pek, university hranpa neih leh state mala High Court neihte a tel.

MNF-te rammut leh remna thuthlung ziah chungchangah hian political party ṭhenkhatte tun hnaiah thu inchuhin an inpuh tawn tawh ṭhin a; party hrang, ngaihdan hrang nei an nih avangin an la inhnial zel mai thei e. A hnuaiah hian mi­thiama ngaihte'n Remna Ni chungchanga an ngaihdante tarlan a ni.

Mizo historian Prof. JV Hluna, Pachhung­a University College chuan, kum 20 chhung Mizo­­ram buai chu mipui­in hrehawm an ti a, mi tin­in remna an duh vangin inremna a awm thei ta nia sawiin, lawmawm a tih thu a sawi a, "Remna puitling kan neih theih chhan pakhat chu MNF rammu zawng zawngte kim taka an lo chhuah vang a ni," a ti. JV Hluna chuan, MNF leh India sorkar inremna chu khawvela inremna hlawhtling berte zinga mi a nih thu sawiin, "Mizote hi India ram leh khawvel tan pawh entawntlak kan tling a ni," a ti.

Lalbiakzuala, Central YMA president chuan, India sorkar, MNF leh Mizoram sorkar ten Mizoram buai tihtawpna tura inremna an siam thei chu lawmawm a tih thu a sawi a, "Inremna atana thawktu zawng zawngte inpekna a fakawm a, remna leh muanna kan neih tichhe zawngin tumah khawsa lo ila. Remna man tamzia ngaihtuah chungin, kan ram hmasawnna nan leh inpumkhat nan Remna Ni hi i hmang zel ang u," tiin Mizo mipuite a sáwm.

Dr Zodinpuia, Mizoram University-a assistant professor chuan, Remna Ni chu Mizo hnahthlakte zinga inenremna darthlalangah chang thei se a duh thu a sawi a, "Keimahni vanga an nunna lo hlan tawhtu te, an phâk tâwka an lo hlan tawhna rilru zunzâm khan, kan tun hun kan hman mekah hian, inchuktuah rem taka Zofate'n kan nun kawng kan zawh theihna tura min kai harhtu ni thei se a va duhawm em," a ti.

Journalist J Mal­sawm­zuala Van­chhawng, DDK Aizawl news editor chuan, remna leh muanna chu a hlu hle tih sawiin, rambuai hnuaia awm hreh­awmzia chu Mizoram anga ram rálmuanga sei­lian ṭhangtharte'n an hre thiam phak lo ang tih a hlauhawm thu a sawi. Remna leh muanna hlu tak vawng nung tlat turin Mizo zawng zawngin mawh an phur tih sawiin, "A chhan chu eng pawh ni se, remna leh muanna tichhe thei zawng leh tiderthâwng záwnga chêtna reng reng chu engti zawng mahin kan sawi mawiin kan pawm tur a ni lo," a ti.

J Malsawmzuala Vanchhawng chuan, remna hlu tak kan neih chu mi tam takin thisena an lei chhuah, tawrhna tinreng paltlanga kan neih a nih avangin, politics thila hamṭhatna lak tumna atana hman chi a ni loa a ngaih thu a sawi a; Remna Ni ngei pawh thu mu hnu, kha pui pui phawrh tharna ní atana hman chi a ni lo a, malsawmna tinreng ramin a dawnte lungrual taka lawm tlànna ní ni thei se a duh thu a sawi a ni.

H Laldinmawia, Pachhunga University College-a assistant professor chuan, rambuai hrehawmzia leh thawipikthlakzia hrethiam pha lo khawpa remna leh muanna hnuaia ṭhangtharte'n khawvel nun an chên thei chu hlu a tih thu a sawi a, "Remna hnuaiah lo chuan hmasawnna ṭhan a ṭhú a, mihring thiamna leh theihna hman ṭangkai theih a ni lo. Remna atana kawng sialtu leh siamtute an fakawm a, inrem ngai khawpa Mizo nationalism chawisangtute an chhuanawm tak zet a ni," a ti. Mizo hnam tana nunna hlantute chu lukhum phawk meuha zahna chibai a bûk thu a sawi.

HC Vanlalruata, Press Trust of India correspondent chuan, Remna Ni chu Mizote tan ni pawimawh tak a nih thu sawiin, "Rambuai hre pha leh tuar phate tan phei chuan remna hi a hlut dan a dang bik. He hunah hian politics-a ngaihdan hran vanga inchirhtheha inchemhàr loin, Mizo zawng zawng inremna ní ni thei se a duhawm hle," a ti. HC Vanlalruata chuan, Mizorama remna a thlen theihna atana thâ thawhtu zawng zawngte ngaihsanna chibai hlan turin Mizo mipuite a sáwm a ni.

Lalhmachhuana, Mizo Zirlai Pawl (MZP) president chuan, kum 20 chhung rambuai rapthlak takin Mizoram dung leh vâng a tuamna tihtawp a nih theih nana Zoram mipuite ṭawngṭaina leh pawl hrang hrangte hmalakna vanga June 30, 1986-a Remna Thuthlung ziah a ni chu Zofate zin kawnga thil chhinchhiah tlak ber ni hiala a hriat thu a sawi.

MZP President chuan, Remna Ni a thlen apianga political party tinte party dangte mawhchhiatna hun remchang atana an hmang ṭhin chu ṭha lo a tih thu sawiin, "Kum 20 chhung rambuai vanga hmasawnna leh kawng hrang hranga mi dang kan phâk lohnate hre reng chungin, Mizoramin hma a sawn theih nan leh kan hnamin chak taka hma lam a pan theih nan tih tur tam tak kan nei a ni tih min hriat nawntirtu ni zawk se," a ti. Remna leh muanna hlutzia hria a, Mizoramah remna leh muanna tluangtling a awm zel theih nana remna leh muanna thlentu nih tum ṭheuh turin Mizo mipuite a ngen a ni.

PC Lalrinhlua, Mizo Students' Union president chuan, rambuai laia India sipaite'n nunaute pawh thliar loa nasa taka kut an thlakna chu tun thlengin Mizo thinlungah ser nung a siama a hriat thu sawiin, "Remna Ni-ah hian Mizo­ram tana an neih zawng zawng,an engkim kalsana zalenna sualtu, nunna hlu tak hlântute zahna chibai ṭhangtharte hian i hlan ang u," a ti a, an inpeknate chu Mizoramin theihnghilh lo se a duh thu sawi.

MSU President chuan, Mizo ṭhalaite chu Remna Ni a thlen apiangin remna hlutzia hre thar turin a chah a; chutihlaiin, Remna Ni a lo thlen apiang­a political party hrang hrangte an inchirhtheh nasa lutuk chu lung­chhiat­thlak a tih thu a sawi a, "Khatih lai boruak hre ve pha lo ṭhangtharte tan phei chuan thu dik hriat harsa khawpa thu léngvâk a awm ṭhin hi a pawi a, ṭhangtharte'n inpuhmawh vak vak hi kan ngaimawh a, tih loh atan kan duh hle a ni," a ti.