President hlui Abdul Kalam a thi

India President hlui, Dr APJ Abdul Kalam chu kum 83 mi niin Thawhṭanni zan khan Bethany Hospital, Nongrim Hills, Shillong-ah a thi.

Dr APJ Abdul Kalam hian Thawh­ṭanni khan Shillong-a Indian Institute of Management-ah zirtirna a pe a, a thu sawi laiin zan dar 6:30 velah chauin a tlu a, damdawi-inah hruai nghal a ni. Damdawi-in thawktute chuan President hlui nunna hi chhan tumin theihtawp chhuah mah se, an chhan zo ta lo a, zan dar 7:45-ah a thi tih an puang. President hlui thihna chhan hi lungphu chawl a ni.

Sorkar laipui chuan Presi­dent hlui hi ram pumah ni sarih chhung, July 27 aṭanga August 2 thleng sun a ni dawn tih a puang a, mahse chawlh (holiday) erawh puan tel a ni lo.

A dam laiin, "Ka thih hunah keimah avangin chawlh puang suh u, min hmangaih a nih chuan ni dang aia nasain hna in thawk zawk dawn nia," tiin sawi mah se, nimina Parliament rorel inkhawm chuan President hlui sunna an hman zawhah, amah zahna lantirna atan ni hnih chhung atan Rajya Sabha leh Lok Sabha inkhawm a titawp.

India President 11-na, Avul Pakir Jainulabdeen (APJ) Abdul Kalam hi kum 1931, October 15 khan Rameswaram, Tamil Nadu-ah chhungkaw rethei takah a lo piang a, a pa chu Jainulabudeen niin a nu Ashiamma a ni.

A pa hian lawng a enkawl ṭhin a, an chhungkua an harsat avangin naupang tê a nihlai aṭangin a chhungte puiin hna a thawk a, chanchinbu a sem ṭhin. Lehkha a zir lai hian thiam thei fal a ni lo a, mahse a bei ngawrh thei hle.

Zirna :

Ramanathapuram Schwartz Ma­tri­­culation School-ah class X a zawh hnuin Kalam hian Saint Joseph's College, Tiruchirappalli-ah a zir leh a, heta ṭang hian kum 1954 khan physics-ah a graduate. He course a zawh dawn hnaih hian a subject lak hi a tuipui zui lo hle a, a hnu thlengin a zirna atana kum li lai a lo hmang ral chu a ui leh hle a ni.

Kum 1955 khan aerospace engi­nee­ring zir turin Madras a pan a, senior class project a tihlai hian hma a sawn chak loh avangin Dean chu a thinrim a, a project hi ni thum chhunga a zawh loh chuan a scholarship tihtawp sakah a vau hial a ni. A hun tiamah a zo hman hram a, Dean pawh a tilawm leh hle a ni. Mahse fighter pilot nih a tumna erawh chu a hlawhtling ta lo. Qualifier-ah pakuana ni mah se, India Air Force (IAF) chuan pariatna chin chauh a la ta si a ni.

Hnathawh :

Kum 1960-ah Madras Institute of Technology aṭangin a graduate a, Defence Research and Development Organisation (DRDO)-a Aeronau­tical Develop­ment Establishment-ah chief scientist angin a lut zui.

1969-ah Indian Space Research Organization (ISRO) ah sawn a ni a, 1992-1999 chhung khan Prime Minister Chief Scientific Adviser leh DRDO Secretary hnate a thawk.

Kum 2002-ah India President 11-na atana thlan a ni a, he hna hi kum 2007 thleng a chelh. President aṭanga a chawlh hnuah a tuina ber, zirtirtu hna a thawk zui a, institute hrang hrangah visiting professor niin, zirtirna pein a zin kual ṭhin.

Missile Man of India :

DRO leh ISRO-ah a hun tam zawk a hmang a, hemi chhung hian ballistic missile tihhmasawnna atan a thawk nasa a, launch vehicle technology lamah pawh mithiam filawr a ni.

Integrated Guided Missile Development Programme (IGMDP)-a Chief Executive a nih laia indigenous guided missile tihchang­tlunnaah a bul tumtu ber zingah ngaih a ni bawk.

India satellite programme, ballistic missile project, nuclear weapons programme leh Light Combat Aircraft(LCA) project lama a thawh hlawk em avangin "Missile Man of India" tih a nih phah hial.

AGNI leh PRITHVI missile siam leh kahchhuah a nih theihna kawngah te, kum 1998-a Pokhran-II nucleat test a nih theihna turah pawh President hlui hi a sul­sutu pawi­­­mawh a ni. ISRO-in thla leh sikeisen-a mission a kal­puinaah pawh hian Kalam hi a sawi hmuhtu leh chawkphûrtu pawimawh tak a ni. Kum 83 a ni tawh chung pawh hian India-in energy a mamawh angte a neih theih dante kawng a la dap reng nia sawi a ni.

People's President :
India President a nih lai hian mipuite tana a thawh nasat avang te, a mize tlawm tak avang tein mipuite ngainat leh lawm a hlawh a, mipuite President "People's President' tia vuah a ni hial a ni. Mipuiten nena inpawh taka awm nuam a ti a,naupangte a ngaina hle. Amah hmu duhte a hnar ngai lo. Naupang leh ṭhalaiten an ngainâ a, kum 2003 leh 2006 kumah khan kum 70 a tling tawh chungin MTV Youth Icon of the Year atan nominate a ni.
President atana lakluh a nih dawn khan, lakluh inkhawma tel tur a chhungte tan a thlawnin air ticket laksak theih mah se, a la duh lo a, rel ticket 2nd class a leisak zawk a ni. President a nih hnua Kerala state a tlawh hmasak ber ṭumin, Raj Bhavan-a "Presidential Guests" atan kawngsir pheikhawk siamtu leh hotel lian lo tak neitute a sawm a ni.
Chawimawina :
Dr Abdul Kalam hian chawimawina hrang hrang a dawng hnem hle a, a kum 79 a tlin champha-ah United Nations chuan a piancham, October 15 chu World Student Day-ah a pawm a ni.
University 40 in hononary doctorates an pe bawk. India sorkar chuan ISRO leh DRDO-a a hnathawh ṭhat avang leh, sorkar tana scientific advisor ṭha a nih avangin kum 1981 leh 1990 khan chawimawina, Padma Bhushan leh Padma Vibhushan a hlan a, kum 1997 khan India civil mite chawmawina sang ber, Bhart Ratna hlan a ni leh bawk. Kum 2005-ah Switzerland sorkar chuan Abdul Kalam-an an ram a tlawh hriatrengna atan May 26 chu 'Science Day' ah a puang bawk a ni. Space kaihhnawih project lama a thawh hlawk em avangin kum 2013 khan National Space Society chuan chawimawina, Von Braun Award a hlan.
Thlahna hun :
President hlui ruang hi nimin khan Shillong aṭangin Indian Air Force thlawhtheihnain New Delhi-ah phurh thlak a ni a, a kuang hi tricolor-a tuam a ni. Prime Minister Narendra Modi leh defence force hotu pathumte chuan President hlui ruang hi Palam airport-ah an lo hmuak. Airport-a lo hmuaktu zingah hian Defence Minister Manohar Parrikar, Dehi Chief Minister Arvind Kejriwal-tee pawh an tel.
Official hrang hrangte a kuang chungah zahna an hlan hnuin, President hlui ruang hi Delhi-a a chenna, 10 Rajaji marg-ah tlai dar thumah dah a ni a, mipuiten zahna hlan a, an thlah theih nan darkar hnih chhung hun hawnsak a ni. Vawiinah President hlui ruang hi an khua, Tamil Nadu-a Rameswaran khua panpui a ni ang.