Mizorama oil leh gas zawngtute'n Sorkarah cheng nuai 1,881 an pe tawh

Mizorama oil leh gas zawn hna thawktute'n Mizoram sorkarah licence fee Rs. 18,81,12,437 leh a cor­porate social responsibi­li­ty (CSR) hnuaiah ṭanpui­na Rs. 1,46,86,643 an pe tawh.

MJA leh Geology & Mineral Resources (GMR) department-te chuan nimin khan Aizawl Press Club-ah chanchinbumite pualin Mizorama oil leh gas zawn hna thawh mek zirhona an buatsaih a; GMR director Dr H Lallenmawia leh Pachhunga University College-a Geology assistant professor Laldinpuia ten an hrilhfiah.

Dr H Lallenmawia chuan, Mizoram sq.km. 21,087-a zau chu oil leh gas zawnnaah New Exploration Licensing Policy (NELP) hnuaiah block pali-ah ṭhen a ni tih a sawi a; company/corporation hrang hrangte'n oil leh gas zawn hna hi sq.km. 12,430-ah hma an la a, chu chu ram pumpui zau zawng aṭangin a zatve aia tam, 58.9% a nih thu sawiin, "Kum 2003-2007 chhungin glabal tender chhuah a ni," a ti.

India ram chu oil leh gas awm theihna tura chhinchhiahna 'Sedimentary Basin of India' ah category palia ṭhen a nih thu sawiin, Lallenmawia chuan, "Mizoram hi category no. 1-ah a awm a, chu chu oil leh gas awm tamna, hralh chhuah tham awmnaa ngaih tihna a ni," a ti a; Mizoram pumpui chu category no. 1-ah a awm vek tih a sawi.
GMR Director sawi danin, Mizoramah hralh chhuah tham oil leh gas laih chhuah ni ta se, Mizoramin royalty oil-ah 12.5% leh gas-ah 10% a tél dawn a; sorkar laipui­in Non Tax Revenue a tèl tur chu Central leh Mizoramin 50% ve vein an insem ang. 50:50-a insem hi 12th. Finance Commission rawtna, sorkar laipuiin a pawm tawh a ni.
Mizoramah gas lak chhuah ni ta se, eirawngbawlna gas a hnianghnar ang a, house to house connection tih theih a beiseiawm thu leh, motor atan petrol aiah compress natural gas (CNG) hman theih a nih an beisei.
PUC assistant professor Laldinpuia chuan, Mizoram lei hnuaiah oil leh gas tam tham tak a awm ngei tih hriat ni mah se, a tak taka lak chhuah hun tur hriat theih a nih loh thu a sawi a; tunah chuan a zawn hna an thawk mek chauh a, lak chhuah hna thawh tak tak a nih hunah chuan Mizo ṭhalai ṭhahnem tak tan hna thawh tur a awm belh tur thu a sawi.
Laldinpuia chuan, Mizoramah oil leh gas laih chhuah ni ta se, Mizoram mipuiin an hlawkpui theih dan tur ber nia a hriat chu - laih chhuahna bul hnaia thermal power plant din a nih thu a sawi a, "Company-te nen thawkhoin power megawatt tam tak siam chhuak thei kan din thei ngeiin a rinawm," a ti.
PUC Geology Asst. Professor tarlan danin, oil leh gas zawn hna thawktu company-te'n ram an luah man (licence fee) Mizoram sorkarah an pe ṭhin a; tun thlenga an pek tawh zat belhkhawm chu Rs. 18,81,12,437 a ni. ONGC-in Rs. 9,11,56,384, Oil India-in Rs. 6,47,52,691 leh Reliance-in Rs. 3,22,03,362 an pe tawh.
Corporate social responsibility hmanga vantlang rawngbawlnaa ṭanpuina an pek tawh dan chu - ONGC-in Rs. 1,14,19,000 leh Oil India-in Rs. 32,67,643 a ni.