
Bank a lûn - pawisa nei leh nei lo an awm Inrinni & Pathianni-ah bank hawng dawn
November 9, 2016 aṭanga cheng 500 leh 1,000 note hman theih loha dah a nih vanga November 9-a India rama bank zawng zawngte khâr a nih hnuah nimin khan bank-te hawn leh ṭan a ni.
Bank hrang hrangah pawisa lâk chhuah leh thleng tum mi ṭhahnem tak an awm a; bank zingah pawisa pek chhuah tur nei an awm laiin, pek chhuah tur nei lo pawh an awm. Bank-te chu Inrinni leh Pathianni lo awm turah nilénga inhawng tura hriattir an ni.
PAWISA NEI LEH NEI LO
State Bank of India (SBI)-in pawisa lak chhuah leh thleng an tih theih laiin, bank ṭhenkhat chuan an bank-a account neite chauh an pe chhuak a, pawisa nawi neih loh avanga sum pe chhuak thei lo bank an awm bawk.
Ni khata mi pakhat tana pawisa lak chhuah leh thleng theih zat chu Rs. 4,000-ah bithliah ni mah se, SBI chuan Rs. 2,000 chiah an pe chhuak hrilh a; SBI-a account neite an pek chhuah theih bakah, account nei lote tan pawh pawisa an thleng thei.
SBI hotute chuan, pawisa pek chhuah theih zat Rs. 2,000-a an bithliah chhan chu pawisa awm sa a tlem vang a nih thu an sawi a, pawisa thar lo thlen hunah chuan a ziaawm an beisei.
Mizorama branch ngah ber Mizoram Rural Bank (MRB) chuan deposit chiah an ti thei a, pawisa (cheng 100 leh a hnuai lam note) an neih loh avangin pek chhuah theih an nei lo. Dak-inpui leh hmun hrang hrangah dak-inte chuan sum awm loh vangin pawisa an thleng thei lo.
Mizoram Cooperative Apex Bank chuan an hnena account neite chauh sum an pe chhuak a, pawisa thleng an ti rih lo.
IDBI Bank pawhin an hnena account neite hnenah nimin khan Rs. 1,000 an pe chhuak thei a, an hnena account nei lote pawisa an thlengsak thei rih lo. Mizorama bank dang zingah pawh sum pek chhuah tur nei lo an awm nual a ni.
Inrinni & Pathianni-ah bank
RBI chief general manager Rajinder Kumar chuan thupek chhuahin, mipui mamawhna a nasat avangin ram puma bank zawng zawngte chu November 12, Inrinni leh November 13, Pathianniahte dan pangngai anga inhawng turin a hriattir. RBI thuchhuahin a tarlan danin, November 12-13 chhung hian bank zawng zawngte chu office hour pangngai anga nilenga mipui dawr theiha inhawng tura hriattir an ni.
PHE leh P&E thu inang lo
Mipuiin thla tina sorkara sum an chhun luh ṭhin, kawlphetha hman man (electric bill) leh tui man (bill) pek theih dan turah PHE department leh Power & Electricity department pawm theih dan a inang lo a; P&E department-in electric bill-ah note hlui an la pawm theih laiin, PHE department chuan note hlui an dawng thei dawn lo.
P&E engineer-in-chief L Pachuau chuan Vanglaini palai zawhna chhangin, mipuiin electric bill atan cheng 500 leh 1,000 note an la pe thei tih a sawi a, "Harsatna a awm lo ang," a ti.
Hetih lai hian, PHE department hotute chuan tui bill pek hun chu emergency thil a ni lo a, November 26, 2016 thleng bill pek theih a nih dawn avangin cheng 500 leh 1,000 note hlui dawn loh phawt an rêl tih Vanglaini an hrilh.
PHE hotute chuan, tui bill pek theihna counter tam tak a awm a, chu'nga duty tam tak chu muster roll-te an nih avang leh, bill pe tur zingah pawisa lem (fake note) pek tum an awm theih avangin fimkhur thilah cheng 500 leh 1,000 note hlui chu lak loh an rel tih an sawi a; sorkar laipui lamin note hlui hman theihna a tih zingah sorkar a tel loh avangin, sorkarin kaihhruaina angin note hlui dawn loh an rêl niin an sawi bawk.
Oil & gas-ah hun pawtsei
Oil company-te chuan thuchhuah siamin, gas leh tuialhthei mana pawisa 500 leh 1,000 note hlui hman theih hun chu November 11, 2016 zanlai thleng pawhsei a nih thu an tarlang a, hei vang hian petrol pump zawng zawngah November 11 zanlai thleng note hluiin petrol leh diesel lak theih a ni dawn.
An thuchhuahin a tarlan danin, public sector oil marketing company pathum - Indian Oil Corporation Ltd, Hindustan Petroleum Corporation Ltd. leh Bharat Petroleum Corporation Ltd.-te chuan mipui vantlang mamawhna thlirin cheng 500 leh 1,000 note hlui hman theih hun chhung hi November 11 thleng pawhsei a nih thu an puang a; he an thutlukna hi India rama petrol pump zawng zawngin zawm tur a nih thu an tarlang a ni.
Buhfai leh gas
Cheng 500 leh 1,000 note hlui hi sorkarin subsidy a pek, buhfai leh gas manah hman theih a ni a, buhfai, chini, atta leh khawnvartui retailer leh gas agency-te'n note hlui a nih vang hrim hrima lak duh loh an nei thiang lo.
Food Civil Supplies & Consumer Affairs secretary Dr Franklin Laltinkhuma chuan Vanglaini zawhna chhangin, "Cheng 500 leh 1,000 note hi retailer leh gas agency-te'n an la duh lo thiang lo a, an dawng ngei tur a ni," a ti a; chutin rualin, pawisa kîr tur a nâwi neih loh vanga cheng 500 leh 1,000 tlang dawn theih loh erawh a awm thei a, chutiang a nih chuan tih vak ngaihna a awm rih lo tih a sawi.
Hetih lai hian, veng ṭhenkhata buhfai retailer zingah November 9 khan cheng 500 note dawng duh lo hrim hrim an awma thu dawn a ni a; gas agency zingah pawh pawisa note hlui an dawn theih loh thu, gas an semna tur venga tlangautir an awm nia thu dawn a ni bawk.
Synod-in note hlui la pawm
Vanglaini palai zawhna chhangin Synod moderator Rev. H Lalrinmawia chuan, cheng 500 leh 1,000 note hlui hi kumin chhung chu thawhlawmah an la pawm thei dawn tih a sawi.
Synod hruaitute aṭanga thu dawn danin, November thla December thla Pathian ram thawhlawm atan cheng 500 leh 1,000 note hlui thawh leh Synod-a thehluh theih a la ni a, Synod Office lamin an la buaipui thei dawn. Kumina Synod Office hawn chhung chuan pawisa note hlui hi an la dawng thei dawn a; a duh tan chuan cheque pawhin a pek theih a, 'Pay to' ah MPC Synod tia ziah theih a ni.