
Vanglaini-in Zoram Titi a buatsaih: 'Rêl - Mizoram eibâr leh khawtlang nunah'
Vanglaini chuan September 27, Inrinni khan Aijal Club-ah Zoram Titi vawi 12-na a buatsaih a, thupui chu 'Rêl - Mizoram eibâr leh khawtlang nunah' tih niin, rélin a ṭha zawng leh a ṭha lo zawnga nghawng a neih theihte sawiho a ni. Zoram Titi hi zanin dar 8 hian ZONET Zawlbûk leh Youtube channel-ah tihchhuah a ni ang.

Zoram Titi vawi 12-na hi Vanglaini joint editor K Zothanpara'n a kaihruai a, panelist-ah mithiam tak tak pakua an tel a; university leh college hrang hrang aṭangin zirlai 18 an tel bawk.
Panelist-te chu Home joint secretary PC Lalduhthlanga, commissioner of state tax HK Lalhawngliana, MZU Economics department-a professor Dr James LT Thanga, Govt Aizawl College-a associate professor Dr Lalmalsawma Khiangte, T Romana College-a assistant professor Dr Joseph K Lalfakzuala, Central YMA vice president Prof. Lalnuntluanga, Vanglaini columnist F Vanlalrochana, MPS, journalist B Lalmalsawma leh, Hrangtawna, Indian Railway Traffic Service (Rtd) te an ni.

Mizoram University, Pachhunga University College, Aizawl College, Hrangbana College, Aizawl West College, Aizawl North College, J Thankima College, Mizoram Christian College leh ICFAI University aṭangin zirlai pahnih ṭheuh an tel bawk.
Sawihonaah hian Aizawl (Sairang) thleng rêl a luh tawh avanga hmasawnna thleng thei tura beisei te, ei leh bara Mizoramin hma a sawnpui theih dan tur te, Mizo khawtlang nun a nghawng theih dan tur leh inven ngaihna laite sawiho a ni.
Sorkar inbuatsaih dan te, Mizote tan eizawnna a siam theih dan tur te, Sairang leh Aizawl inkara khualzinte veivahna chungchang te, mipui inbuatsaih lâwk ṭulna lai te, rêlin a ṭha zawng leh ṭha lo zawnga nghawng a neih theihte sawiho a ni bawk a; zirlaite'n rawtna an neihte an sawi bakah, zawhnate an zawt bawk.

Vanglaini editor Lalnunpuia chuan, Zoram Titi chu kum 2011 aṭangin buatsaih ṭan a nih thu sawiin, "A hun lai mil zelin Mizoram nghawng thei thil leh mipui ngaihven zâwng nia hriatte thupuiah thlangin Titi hi kan buatsaih ṭhin a, thupui kan thlan kaihhnawih mithiamte leh zirlaite kan sâwm ṭhin. Kan tum ber chu, Zoram Titi kaltlang hian mipuite ngaihtuahna zau zawk neih tir leh ram tana ṭha tura inbuatsaihna tur kawng inkawhhmuhte a ni," a ti.
SAWIHONA SAWI ṬHENKHAT
* India ramah ni tin khualzin phur rêl 13,000 vel a tlan a, bungraw phur pawh hetiang zat vel tho hi a tlan.
* Khualzin phur relte hunbi neiin an tlan a, bungraw phurte erawh chuan tlan hunbi an nei lo.
* State changkang leh hausate hi rel kawng nei ṭha an ni.
* Rel hi miretheite thleng phak, chuan man leh thil phurh man tlawm, sorkar laipuiin India ram kil tin thleng tura a duan a ni.
* Mizoramin Govt Railway Police a la neih loh avangin Mizorama rel chawlhhmunah Mizoram Police an duty mek.
* Sorkar laipuiah Govt Railway Police 149 dilna buaipui mek a ni.
* Mizorama station tinah ILP check post siam a ni.
* ILP Regulation ennawn mek a ni a, hman tura peih thuai beisei a ni.
* Khawvel ram hrang hranga rel luh tawhnaah danglamna nasa tak a thleng ṭhin. Danglamna hian sumdawnna leh ami chengte nunphungah nghawng a nei nasa ṭhin a, Mizote pawh min nghawng nasa dawn.
* Rêl bakah KMMTTP-in Mizoram a tan tlang dawn a; Mizote hian kan duh emaw, duh lo emaw kan ram hi kan la hawng zau dawn.
* Chîmral hlaua tlanchhe chunga hmachhawn ai chuan, awpbet thei tura huaisen taka kan lo inbuatsaih a ṭul.
* Rel lo lut kan dawnsawn dan hian kum tam tak lo la awm tura kan ram hmasawnna/chimralna tur a hril dawn.
* Rêl lo lutah Mizote kan lo inbuatsaih lâwk ṭha lo niin a lang.
* Rêl hian hna leh sum lak luh theihna tur remchang a siam dawn a, chumia Mizote kan tel ve theihna tur ngaihtuah a ngai.
* Rêl lo lut aṭanga sum hmuhna tur awmah sumdawng hrang hrangte thil man to zawng ni loin, a man tlawm zawng zawka an intlansiak a ngai.
* Sumdawng leh inhlawhna awm theia thawktute a man (rate) chhiar sàn lama an inel chuan rel lo lut hi mipui tan hlâwkna a awm dawn lo.
* Lirthei hmanga phai aṭanga bungraw lak luh a awm reng tho avangin thawklehkhatah thil man hi a tlawm thut dawn lo.
* Hmasawnna chhawr zawnga loin buatsaih a ṭul a, a bikin ṭhalaite an pawimawh.
* Rêl lo lut aṭanga sum hmuh theihna kawngah tualchhung mite indîpna a awm ṭan niin a lang a, sorkar leh pawlte pawhin hemi kawngah hian fimkhur taka thil an kalpui a ṭul.
* Hmasawnna rawn lut hi kan hnam nihphung leh zahawmna hloh nan hmang loin, ṭha taka Mizo hnam ze ṭhate nunpui chunga kan dawnsawn a ngai.
* Rêl kaltlanga hmasawnna lo lut hi hlau loin, chonna atan kan hman a ngai.
* Kan nun dan leh hun hman dante hi rel lo lut aṭanga hlawkna têl thei tura kan siamrem a ṭul tak zet.