Hmarchhakah hmelhmang thlak hlawk thei danglamna tun hnaiah a thleng - Larsap

GeoSmart World Conference & Expo 2025 hnuaia North East Conclave, New Delhi-a neih chu December 2, Thawhṭanni khan larsap Gen. Dr VK Singh chuan a hmanpui a, tun hnaiah hmarchhak hmelhmang thlak hlawk thei danglamna a thlen thu a sawi.

Larsap chuan, thukhat vuaa ṭanrualna leh sik leh sa inthlak danglamin a tihbuai theih loh tura kalphung ṭha duan chu hmarchhak state tana hmasawnna tluantling nei tura pawimawh a nih thu sawiin, "Hmarchhak hi a chhengchhiat avang leh inkalpawhna ṭhat loh avangin hun rei tak ngaihven loh leh daidar loh a ni," a ti.

Tun hnai kum 11-12 chhungin a hmelhmang thlak hlawk thei danglamna a thlen thu sawiin Larsap chuan, "Tunhma zawnga thleng ngai lo hmasawnna ruhrel lian tham tak takte siam a ni. India hmun dangte hmasawnna nen thlunzawm tlat a ni," a ti a, tun hnaia India railway network-a Aizawl thlunzawm a ni chu mellung pawimawh tak a nih thu a sawi.

Larsap chuan tlangram chhengchhe taka hmasawnna thlen tura hmalakna fakawm a tih thu a sawi a, "Hetiang engineering hlawhtlinna hi tunhma zawnga la hriat ngai loh a ni. Hei hian India sorkarin hmarchhak chu a awm dan ngaia awm mai loa tihhmasawn a tum zia a lantir. Mizoram hi biodiversity hausa bik, hnam ziarang hausa leh hmun pawimawh tak awmna a ni," a ti.

Governor chuan Mizoram chu hmun awih leh rualrem lo, lirnghing thlen duhna leh tlang hrang hranga tlem tê têa inbàwk hrang thliah a nih thu sawiin, "Hengte avang hian ruahmanna siam reng rengah geospatial leh digital technology changkang ber berte mamawh a ni," a ti a, geospatial intelligence chu thil thlen dan tur lo hriat lâwkna, kawng siamna, environment humhalhna, chhiatrupna thleng thei leh pawimawh dang dangahte a hman ṭangkai theih thu a sawi.

Hmarchhakah khuarel thil thlen dan tur engemawchen hrilh lawk thei technology tel loa khawsak a harsat thu sawiin Larsap chuan, "Technology hi khawsak tinuamtu ni tawh loin, sik leh sa inthlak ṭhin laka insiamrem zung zung thei tura hmanraw pawimawh a ni. Myanmar leh Bangladesh nena inrinaah drone, sensor, integrated surveillance leh inbiakpawhna ṭha tak nena dan loa chetvelna ven a ṭul," a ti.

Agroforestry, mau sawngbawlna, renew-able energy, ecotour-ism, horticulture leh kutthemthiamna lama Mizoram theihna tar-langin Governor chuan, "Technology hmanga hmasawn thlen belh theih a ni. Awmze neia loneih, lei ṭhat leh ṭhat loh enfiah, thar theih zat tur zirna leh ṭangkai taka ram hmante chu kumtin loneih sawnṭthin leh kan vela thil awmte rualkhai taka awm tlan theihna atana a pawimawh," a ti a, hmarchhak pumpui tana geospatial platform inang tlang hman a ṭul thu a sawi.